معاونت پژوهش و فن آوري
به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با ياري از خداوند سبحان و اعتقاد به اين که عالم محضر خداست و همواره ناظر بر اعمال انسان و به منظور پاس داشت مقام بلند دانش و پژوهش و نظر به اهميت
جايگاه دانشگاه در اعتلاي فرهنگ و تمدن بشري ، ما دانشجويان و اعضاء هيات علمي واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي متعهد مي گرديم اصول زير را در انجام
فعاليتهاي پژوهشي مدنظر قرار داده و از آن تخطي نکنيم:
-1 اصل برائت : الزام به برائت جويي از هرگونه رفتار غيرحرفه اي و اعلام موضع نسبت به کساني که حوزه علم و پژوهش را به شائبه هاي غيرعلمي مي آلايند.
-2 اصل ترويج : تعهد به رواج دانش و اشاعه نتايج تحقيقات و انتقال آن به همکاران علمي و دانشجويان به غير از مواردي که منع قانوني دارد.
-3 اصل رازداري : تعهد به صيانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد،سازمان ها و کشور و کلييه افراد و نهادهاي مرتبط با تحقيق.
-4 اصل رعايت انصاف و امانت : تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داري غير علمي و حفاظت از اموال ، تجهيزات و منافع در اختيار.
-5 اصل احترام : تعهد به رعايت حريم ها و حرمت ها در انجام تحقيقات و رعايت جانب نقد و خودداري از هرگونه حرمت شکني.
-6 اصل رعايت حقوق : الزام به رعايت کامل حقوق پژوهشگران و پژوهيدگان (انسان،حيوان و نبات) و ساير صاحبان حق.
-7 اصل حقيقت جويي : تلاش در راستاي پي جويي حقيقت و وفاداري به آن و دوري از هرگونه پنهان سازي حقيقت.
-8 اصل منافع ملي : تعهد به رعايت مصالح ملي و در نظر داشتن پيشبرد و توسعه کشور در کليه مراحل پژوهش.
-9 اصل مالکيت مادي و معنوي : تعهد به رعايت کامل حقوق مادي و معنوي دانشگاه و کليه همکاران پژوهش.
نام و نام خانوادگي مجري طرح:
تاريخ – امضاء
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد علوم تحقيقات مازندران
گروه علوم انساني
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشددر رشته حقوق جزا و جرم شناسي (M.A)
عنوان:
تحليل جرم شناختي سرقت در فضاي سايبري
استاد راهنما:
دكتر سيد ابراهيم قدسي
استاد مشاور:
دكتر رضا علي محسني
نگارش:
ام البنين کاردر دنگسرکي
تابستان 1392
سپاسگذاري

شکر شايان نثار ايزد منان، حقيقت محض و يکتا خداوندگار دانش که مجال انديشيدن و کسب علم و دانش را به اينجانب عطا فرمود باشد.
در اين رهگذر از راهنمايي‌هاي استاد ارجمند جناب آقاي دکتر سيد ابراهيم قدسي و جناب آقاي دکتر رضا علي محسني که با شکيبايي تمام قبول زحمت فرمودند و با راهنمايي ارزشمند و به موقع خود، چراغ راه اين تحقيق بودند، صميمانه سپاسگزارم.
تقديم
اين پايان نامه را ضمن تشکر و سپاس بيکران و در کمال افتخار و امتنان تقديم مينمايم به: محضر ارزشمند پدر و مادر عزيزم به خاطر همه تلاشهاي محبت آميزي که در دوران مختلف زندگيام انجام دادهاند و با درايت چگونه زيستن را به من آموختند. به استادان فرزانه و فرهيختهاي که در راه کسب علم و معرفت چراغ راهم بودند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده1
فصل اول: کليات
1-1- مقدمه3
1-2- بيان مسئله5
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق7
1-4- اهداف تحقيق7
1-5- سوالهاي تحقيق7
1-6- فرضيههاي تحقيق8
1-7- روش تحقيق 8
1-8- ساختار تحقيق9
فصل دوم – تعاريف، طبقه بندي و
سابقه تقنين جرايم رايانهاي
2-1- تعاريف11
2-1-1- تعريف جرم11
2-1-2- تعريف جرم شناسي11
2-1-3- تعريف پيشگيري11
2-1-4- تعريف عوامل جرمزا12
2-1-5- تعريف فضاي سايبر 12
2-1-6- تعريف جرم رايانهاي 14
2-1-7- تعريف سرقت سنتي15
2-1-8- تعريف سرقت رايانهاي16
2-2- طبقه بندي جرايم رايانهاي16
2-2-1- جرايم رايانهاي سنتي16
2-2-2- جرايم رايانهاي مدرن17
2-3- سابقه تقنين جرايم رايانهاي در ايران17
2-3-1- سابقه تقنين سرقت رايانهاي19
فصل سوم – تبيين سرقت رايانهاي
با توجه به سرقت سنتي
3-1- مباني جرم انگاري سرقت سايبري24
3-1-1- ويژگيهاي سرقت رايانهاي25
3-1-1-1- عدم مجاورت مرتکب و بزهديده25
3-1-1-2- سهولت ارتکاب نسبت به سرقت سنتي25
3-1-1-3- وسعت ضرر نسبت به سرقت سنتي26
3-1-1-4- مخفي بودن هويت مجرم27
3-1-1-5- ملموس نبودن سرقت رايانهاي27
3-1-1-6- فراملي و بين المللي بودن سرقت رايانهاي28
3-1-1-7- اطلاعاتي بودن محيط مجازي28
3-1-2- تفاوت در عنصر مادي سرقت رايانه اي وسنتي29
3-2- مقايسه ارکان سرقت رايانهاي با توجه به سرقت سنتي29
3-2-1- رکن قانوني سرقت رايانهاي و سنتي30
3-2-1-1- رکن قانوني سرقت رايانهاي30
3-2-1-2- رکن قانوني سرقت سنتي31
3-2-2- رکن مادي سرقت رايانهاي و سرقت سنتي32
3-2-2-1- رکن مادي سرقت رايانهاي33
3-2-2-1-1- مرتکب جرم37
3-2-2-1-2- موضوع بزه سرقت38
3-2-2-1-3- رفتار مرتکب39
3-2-2-1-4- وسيله ارتکاب جرم40
3-2-2-2- رکن مادي سرقت سنتي40
3-2-2-2-1- ربودن41
3-2-2-2-2- مال41
3-2-2-2-3- تعلق به غير42
3-2-3- رکن معنوي سرقت رايانهاي و سرقت سنتي43
3-2-3-1- رکن معنوي سرقت رايانهاي43
3-2-3-2- رکن معنوي سرقت سنتي44
3-3- مجازات سرقت رايانهاي و سنتي44
3-3-1- مجازات سرقت رايانهاي44
3-3-2- مجازات سرقت سنتي45
3-3-2-1- سرقت مستوجب حد45
3-3-2-2- سرقت مستوجب تعزير46
3-3-2-2-1- سرقت تعزيري ساده46
3-3-2-2-2- سرقت تعزيري مشدد46
3-3-2-2-2-1- سرقت اسناد46
3-3-2-2-2-2- سرقت توسط امانتدار47
3-3-2-2-2-3- عنف مهر47
3-3-2-2-2-4- سرقت اموال تاريخي و فرهنگي47
3-3-2-2-2-5- سرقت اشيا و اموال نظامي توسط نظاميان48
3-3-2-2-2-6- زمان و موقعيت وقوع سرقت، مسلح بودن سارقين و يا هتک حرز48
3-3-2-2-2-7- سرقت اسناد، دفاتر ثبت و ظبط نيروهاي مسلح48
3-3-2-2-2-8- سرقت به اعتبار زمان، مکان، وسائل49
3-3-2-2-2-9- سرقت همراه با آزار و مسلحانه49
3-3-2-2-2-10- سرقت دسته جمعي50
3-3-2-2-2-11- سرقت به اقتضاي محل وقوع يا زمان وقوع يا تعدد مرتکبين يا وجود رابط? خاص بين سارق و مالباخته 50
3-3-2-2-2-12- کيف زني و جيب بري51
3-3-2-2-2-13- سرقت در مناطق حادثه زده51
3-3-2-2-2-14- سرقت وسايل عمومي51
فصل چهارم – عوامل سرقت رايانهاي
و پيشگيري از آن
4-1- عوامل سرقت رايانهاي54
4-1-1- عوامل جرم زاي سرقت رايانهاي54
4-1-1-1- ميزان تحصيلات54
4-1-1-2- عوامل ذهني54
4-1-1-3- سن55
4-1-1-4- علل و انگيزههاي رواني-عاطفي55
4-1-1-4-1- فقر عاطفي56
4-1-1-4-2- ناکامي57
4-1-1-4-3- حسادت57
4-1-1-4-4- راحت طلبي و تنبلي اجتماعي57
4-1-1-4-5- خودنمايي58
4-1-2- عوامل جرم زاي اجتماعي58
4-1-2-1- محيط فيزيکي59
4-1-2-1-1- محيط اقتصادي59
4-1-2-1-1-1- بيکاري60
4-1-2-1-1-1-1- وجود فرصتهاي اضافي60
4-1-2-1-1-1-2- نداشتن درآمد کافي براي گذران زندگي60
4-1-2-1-2- محيط سياسي60
4-1-2-1-3- آماده نبودن کشور براي ارائه خدمات رايانهاي60
4-1-2-2- محيط مجازي61
4-1-2-2-1- گمنامي61
4-2- پيشگيري از سرقت رايانهاي62
4-2-1- پيشگيري غير کيفري سرقت رايانهاي62
4-2-1-1- پيشگيري اجتماعي از سرقت رايانهاي63
4-2-1-1-1- تبيين پيشگيري اجتماعي63
4-2-1-1-2- اعمال پيشگيري اجتماعي از سرقت رايانهاي64
4-2-1-1-2-1- گسترش و توسعه مهارتها و صلاحيتهاي تربيتي والدين64
4-2-1-1-2-2- ترغيب و تسهيل بروز انگيزشهاي مشروع و سودمند64
4-2-1-1-2-3- بر حذر داشتن از سرقت رايانهاي65
4-2-1-1-2-4- آموزش و آگاهي افراد65
4-2-1-1-2-5- نهادينه کردن اخلاق ديني در فضاي مجازي66
4-2-1-2 : پيشگيري وضعي از سرقت رايانهاي66
4-2-1-2-1- تبيين پيشگيري وضعي سرقت رايانهاي66
4-2-1-2-2- اعمال پيشگيري وضعي در سرقت رايانهاي68
4-2-1-2-2-1- افزايش زحمات ارتکاب جرم69
4-2-1-2-2-1-1- تکنيکهاي سخت تر کردن هدف69
4-2-1-2-2-1-2- تکنيکهاي کنترلکننده يا محدودکننده دسترسي70
4-2-1-2-2-1-3- کنترل يا محدود کردن دسترسي به ابزارهاي تسهيل کننده جرم71
4-2-1-2-2-1-3-1- اعطاي حق دسترسي محدود به کاربران71
4-2-1-2-2-1-3-2- نصب نرم افزارها72
4-2-1-2-2-1-3-3- رمز نگاري اطلاعات و دادهها……………………………………………………………..72
4-2-1-2-2-1-3-4- فيلترينگ73
4-2-1-2-2-1-4- منحرف نمودن جهت ارتکاب جرم74
4-2-1-2-2-2- افزايش خطرات قابل پيش بيني جرم75
4-2-1-2-2-2-1- تدابير نظارتي75
4-2-1-2-2-2-2- نظارت غير رسمي76
4-2-1-2-2-3- کاهش سود و منافع حاصل از ارتکاب سرقت رايانهاي77
4-2-1-2-2-3-1- تقويت محافظت از آماج جرم77
4-2-1-2-2-3-2- کاهش يا حذف منافع قابل پيشبيني78
4-2-1-2-2-3-3- کاهش جذابيت امکانات ارتکاب جرم78
4-2-1-2-2-3-4- کاهش عوامل محرک در ارتکاب جرم79
4-2-2- پيشگيري کيفري از سرقت سايبري79
4-2-2-1- تبيين مشکلات پيشگيري سرقت سايبري80
4-2-2-1-1- حقوق کيفري ماهوي80
4-2-2-1-2- حقوق کيفري شکلي82
نتيجه‌گيري و پيشنهادها85
فهرست منابع90
1- منابع عربي90
2- منابع فارسي90
2-1- کتابها90
2-2- مقالهها و نشريهها91
3-2 پايان نامهها و تقريرها92
چکيده انگليسي 94
چكيده
اگر چه نميتوان هيچ جامعهاي را بدون جرم تصور نمود. در مقابل، انسان نيز هيچ گاه نسبت به وقوع جرم بي تفاوت نبوده و در راستاي مبارزه با آن در تلاش است. سرقت رايانه اي به عنوان يک پديده خطرناک در عصر الکترونيک و ارتباطات، نسبت به سرقتهاي کلاسيک از قابليتهاي بسيار زياد همچون دقت بالا، سرعت زياد، ذخيره سازي حجم زياد اطلاعات، سهولت ارتکاب، خستگي ناپذيري و ساير محاسن از طرفي و فراملي بودن و محدود به مکان خاص نبودن گسترگي فضاي کامپيوتر و کاربران از طرف ديگر، سبب شد که اينگونه جرايم را نتوان در قالب سرقت سنتي قرار داد.
در جهت تبيين جرم شناختي سرقت رايانهاي که يکي از جرايم مالي رايانهاي محسوب ميشود، شخصيت شناسي بزهکاران سايبري و ريشه يابي بزهکاري با روش هاي پيشگيرانه موثر است. آنچه در عوامل سرقت سايبري مورد تاکيد است، شناسايي عوامل فردي و اجتماعي تاثير گذار در اين جرم است و در بحث پيشگيري اجتماعي آنچه مد نظر است خنثي سازي انگيزه ارتکاب جرم در مرتکب ميباشد و در پيشگيري وضعي، محيط ارتکاب جرم را مورد توجه قرار ميدهد. در نهايت، پيشگيري کيفري الزامات قانون گذار به جرم انگاري رفتارهاي قابل ارتکاب در محيط رايانهاي و همچنين اعمال کيفر بر مرتکب و چالش هايي که در اين زمينه وجود دارد را مورد بحث قرار ميدهد.
واژگان كليدي
سرقت، رايانه، جرم، عوامل، پيشگيري
فصل اول-
کليات
در اين فصل با توجه به موضوع مورد بررسي به بيان مقدمهاي براي روشن شدن موضوع و توضيح مسأله مورد تحقيق، اهميت و ضرورت انجام تحقيق، اهداف ما از بررسي موضوع، سؤالات مطرح شده در ذهن و فرضيات، روش انجام تحقيق و ساختار کلي تحقيق پرداختهايم تا تا اندازهاي اطلاعاتي راجع به موضوع بدهيم و در فصلهاي بعدي پس از بررسي موارد مطرح شده به نتيجه مطلوب دست يابيم.
1-1- مقدمه
عصر حاضر را به حق عصر فن آوري اطلاعات ناميدهاند. رايانه يکي از ساختارهاي بسيار مهم و منحصر به فردي است که همه ابعاد زندگي را دگرگون ساخته و آثار گسترده و شگرفي بر جاي گذاشته است.
در ابتداي ورود رايانه به زندگي انسان، تنها بخشهاي خاصي از جامعه تحت تاثير آن قرار گرفته بود، ولي در سالهاي اخير نهضت فن آوري اطلاعات به طور بنيادين جوامع بشري را در كليه امور اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي تغيير و متحول نموده است تا جايي که اکنون به سختي ميتوان بخشهايي از جوامع توسعه يافته يا در حال توسعه را يافت که تحت تاثير آن قرار نگرفته باشند.1
رشد دنياي تکنولوژي اطلاعاتي جنبههاي منفي نيز دارد. بدين مفهوم که امکان رفتارهاي ضداجتماعي و مجرمانه را به وجود آورده که بيش از اين به هيچ وجه امکان پذير نبوده است. سيستمهاي کامپيوتري فرصتهاي تازه و بسيار پيشرفتهاي براي قانون شکني در اختيار انسان قرار ميدهد و توان بالقوه ارتکاب گونههاي مرسوم و کلاسيک جرايم را به شيوههاي غير مرسوم جديد سوق ميدهد.2 در محيط سايبري با خلق دنياي مجازي موانع بسياري از بين رفته و ارتکاب جرايم تسهيل شدهاست. فضاي سايبر شرايطي را به وجود آورده که بزهکاران ميتوانند در مکانهايي غير از جاهايي که آثار و نتايج اعمال آنها ظاهر ميشود مرتکب جرم شده و به راحتي و با کمترين هزينه و اضطراب، بيشترين خسارات و صدمات را به بار آورد و در عين حال ناشناخته باقي بمانند.
تعداد اين جرايم در چنين مدت اندکي آنچنان فزوني يافت که هر روز شاهد بروز عنوان و شکل جديدي از آنها هستيم.
پيش از اين شيوه چنين بود که با بروز طيف خاصي از جرايم، آنها را در چهار چوب همان تقسيم بندي ها و قالب هاي سنتي حقوق کيفري نظير جرايم عليه اشخاص، اموال، امنيت و آسايش عمومي تدوين و مدرج مي کردنند. جرايم سايبر نيز در ابتدا از چنين شيوهاي تاسي ميکرد و به همين خاطر چنين مينمود که اين جرايم بيشتر همان جرايم سنتي هستند که از طريق فن آوري هاي نوين چيزي بيش از ابزار- که در حقوق کيفري اهميت آنچناني ندارد- نيستند.3
کامپيوتر با توجه به قابليت هاي بسيار زياد همچون دقت بالا، سرعت زياد، ذخيره سازي حجم زياد اطلاعات، خستگي ناپذيري و ساير محاسن از طرفي و فراملي بودن و محدود به مکان خاص نبودن گسترگي فضاي کامپيوتر و کاربران از طرف ديگر، باعث شده است تا عدهاي سودجو و فرصت طلب با کسب مهارت و دانش لازم، راهها و شريانهاي لازم را براي ورود به سيستم هاي کامپيوتري دولتي، خصوصي و اداري بدست آورند و موجب بروز مشکلات و خسارت فراواني شوند. افزايش چشمگير سوءاستفاده کامپيوتري و بالا بودن حجم خسارت و زيان هاي وارده موجب گرديد تا افراد مختلف از جمله جرم شناسان، حقوقدانان و متخصصان کامپيوتر به مطالعه و بررسي همه جانب? اين پديده روي آورند.
سرقت از با سابقهترين جرايم بشري است که در جامعههاي مختلف به شيوههاي گوناگون ديده ميشود. اين پديده در طول زمان دستخوش دگرگونيها و تغيرات زيادي شده اما تنها چيزي که از بدو پيدايي و شکل گيري آن تا کنون ثابت مانده زشتي و مذموم بودن ماهيت آن است.
با گذشت زمان شيوهها و روشهاي سرقت به نوع اموال و اشياء مسروقه و وسائل و ابزار مورد استفاده براي ارتکاب سرقت تغيير يافته، به طوري که امروزه برخي از سارقان از آخرين تکنيکها و تکنولوژيها براي پيشبرد کار خود استفاده ميکنند. به همين لحاظ شيوه مقابله و روشهاي برخورد با آنها متناسب با دگرگوني هاي سرقت و گرايش به آن تغيير يافته، مقابله با آن نيز دشوار تر شده است. هرچند برخي بر اين باورند که اصلاح قوانين سنتي جزايي پاسگوي نيازها در برابر جرايم سايبري است در مقابل عده اي معتقدند دنياي مجازي دنياي جديدي است و مجرمان سايبر از لحاظ جرم شناسان از مجرمان متفاوتند و مجازات ها و درمان هاي متفاوتي را نياز دارند.
سرقت يک پديده اجتماعي است که عوامل اين پديده را ميتوان چنين بر شمرد: عامل اقتصادي، عامل سياسي، عامل اجتماعي، عامل شخصي، نارساييهاي قانوني و عامل قضايي. که اين عوامل ميتوانند اين پديده را هم افزايش دهد و هم کاهش دهد. لذا يکي از راههاي کاهش سرقت رايانهاي، پيشگيري است.
اقدامات پيشگيرانه غير قهر آميز به طور خاص ناظر بر پيشگيري است، يا بر خود فرد اعمال ميشود يا بر وضعيت. زيرا فرض بر آن است که تعامل ميان عوامل شخصي و وضعي، شخص را در معرض ارتکاب جرم قرار داده و ما در صدد خنثي کردن آن هستيم.
جرم انگاري افعال به عنوان آخرين حربه عليه هنجار شکنان مورد توجه قرار ميگيرد. وضع قانون مناسب يکي از مهمترين راهکارهاي مقابله با وقوع جرم از سوي افرادي است که نقض هنجار نموده و تدابير پيشگيرانه و منعي را هم خنثي کردهاند.
1-2- بيان مساله
با ورود انسان به عصر اطلاعاتي و دست يابي به تکنولوژي ارتباطات و فن آوري اطلاعات و تولد فضاي مجازي عرصهاي ديگر در زندگي انسان امروز پديد آمده و با رشد سريع دنياي مجازي در چند سال گذشته، تجربه زندگي جديد و متفاوتي براي بشر فراهم شده است. از طرفي همانطور که اين جهان مجازي مرزهاي و قلمروهاي سرزميني را در نورديده و خود را از قيد و بند زمان و مکان رها ساخته است، در عين حال با جهان واقعي پيوند تنگاتنگي دارد.
ورود بشر به جهان مجازي شرايط جديدي را به دنبال داشتهاست. در اين دنيا انسانها هويت جديدي پيدا ميکنند و ميتوانند در دنياي باز نمايي شده مجازي خود را باز بيابند. فضاي مجازي که منشا تحولات گوناگون در زندگي بشر بوده، به همان اندازه که شرايط زندگي را بهبود بخشيده، زمينه مساعدي براي ارتکاب جرم نيز بوده است.
جرم و جنايت سابقه طولاني در زندگي انسان دارد. به عبارت ديگر جرم پديده اجتناب ناپذير سازمان اجتماعي است. تاريخ نشان ميدهد به موازات به وجود آمدن جرم در جامعه انساني، بشر هميشه به دنبال راهکارهايي براي مبارزه و پيشگيري از آن بوده است.
علم جرم شناسي داراي يک پيشينه صد ساله است و در حقيقت در پي کشف عوامل جرم زا و شرايط موثر در بروز رفتارجنايي بوده تا به مدد آن و البته بهرهگيري از تمامي تخصصهاي علمي به روش هاي پيشگيري از حدوث جرايم و روش هاي درمان و اصلاح و تربيت بزهکاران دست يابد.
جرم شناسي در حوزه سايبر داراي گستردهاي وسيعي از شخصيت شناسي بزهکاران سايبر و ريشهيابي بزهکاري سايبر با روش هاي پيشگيرانه از اينگونه جرايم است.
قربانيان جرايم سايبر در واقع قربانيان پيشرفت تکنولوژي هستند اما نکته قابل توجه در اين بين آن است که بسياري از بزهديدگان جرايم سايبري براحتي طعمه بزهکاران سايبري مي شوند.
لذا ما بر اين باوريم که قربانيان جرم سايبري هميشه بي گناه نيستند و چه بسا خودشان ناخواسته آغازگر بزه سايبري هستند. ضعف شخصيتي، فقدان اطلاعات کافي در رابطه با محيط مجازي و عدم دقت در محافظت دادهها مواردي است که قرباني بزه سايبري را در قرباني شدنش مساعدت ميکند.
عوامل بسياري در شکل گيري جرايم سايبري موثرند همچون عوامل اقتصادي، فرهنگي، سياسي، مشکلات روحي و رواني که جرم سرقت در فضاي مجازي هم شکل گرفته از اين عوامل است. در بررسي علل و انگيزه هاي سرقت مي توان از عوامل متعددي نام برد که در يک بررسي کلي ميتوان به دو دسته از عواملي که در اين پديده تاثير قابل توجهي دارند اشاره نمود:
1- علل اجتماعي،اقتصادي
2- علل و انگيزه رواني- عاطفي.
بدون ترديد فقر اقتصادي و نياز مالي تاثير به سزايي در ارتکاب سرقت سايبري دارد. فقر و محروميت مادي يکي از مهمترين عوامل به وجود آورنده سرقت است. فردي که دچار اين آسيب اجتماعي است از يک سو از لحاظ رواني احساس حقارت ومغبون بودن ميکند، از جامعه طلبکار ميشود و از سوي ديگر چون جامعه را مسئول محروميت و فقر خود مي پندارند نوعي احساس انتقام در او پرورش مي يابد.
بسياري از سرقت سايبري بيش از آن که ريشه اقتصادي داشته باشد، ناشي از عوامل سياسي و اجتماعي است. از قبيل افزايش توقعات، تجمل گرايي به ويژه توسط رهبران جامعه، که علاوه بر تاثير نامطلوب در جامعه، انگيزه ارتکاب جرايم مالي را افزايش ميدهد.
لذا مهمترين مسئله در مقابله با جرايم سايبري مسئوليت پذيري دولت در سياست گذاري کارشناسانه و همه سو نگر براي تدوين سياستها، قوانين و مقررات مناسب حمايتي، هدايتي، نظارتي است در اين مسير بهره گيري از توان علمي و اجرايي کشور، رويکرد ميان رشتهاي و ميان بخشي ضروري است. بايد با توجه به خصوصيت مجرمين سايبري و علل و انگيزههاي سرقت سايبري راه معقولي براي پيشگيري اين جرايم در نظر گرفت. آيا فرقي نيست بين افرادي که به قصد تفنن و خود نمايي مرتکب سرقت در فضاي مجازي ميشوند با افرادي که داراي تخصص فني و دانشگاهي هستند که مرتکب جرايم خطرناک و جدي ميشوند که موجب خسارت هنگفت ميگردد؟
راه عاقلانه براي پيشگيري جرايم سايبري کدام است؟ سختگيريهاي قانوني و مراقبت از افراد مانند طناب کشي هاي وسط استخر براي عبور نکردن شناگران در محدوده امن و به کارگيري غريق نجات هاي متعدد، يا آموزش علمي شنا؟
مجازات زماني بازدارندهاست که زمينههاي ارتکاب جرم را از بين ببريم. البته اين گفته بدان معنا نيست که متهمان را از مجازات معاف کرد بلکه اين گفته توصيه ميکند که زمينه جرم را بشناسيم تا به نتيجه مطلوب برسيم. به گفته يکي از جامعه شناسان:”پليسهاي آينده مجبور خواهند بود که قانون را نه به وسيله اسلحه بلکه به وسيله مغزشان به اجرا بگذارند.”
لذا در اين رساله مختصر بر آنيم تا ضمن تبيين سرقت در فضاي مجازي به عنوان يک پديدهاي که حاصل گسترش تکنولوژي است به بررسي و شناسايي عوامل موثر در گرايش و افزايش سرقت سايبري بپردازيم تا با توجه و عنايت پروردگار بتوانيم راهکارها و پيشنهادهايي جهت پيشگيري و کاهش سرقت در فضاي مجازي ارائه بنماييم.
1-3-اهميت و ضرورت تحقيق
جرايم سايبري جزء جرايمي هستند که جديد و ناشي از تکنولوژي مدرن است، با توجه به اين دو نکته يعني جديد بودن و ناشي از تکنولوژي مدرن بودن، درهر گونه آناليز جنايي اثر فراوان دارد.
مطالعه عيني پروندههاي جرايم سايبري نشان ميدهد ايجاد شخصيت مجازي يا ذهنيت عدم شناسايي و البته سهولت و گستردگي ارتکاب سرقت در فضاي مجازي بستر مناسبي را براي بروز خلاهاي شخصيتي و رواني فراهم ميسازد. لذا ما بر اين باور هستيم که شخصيت واقعي يک بزهکار سايبري را بايد در همان شخصيت مجازي وي جستجو کرد. به ديگر سخن شخصيت مجازي که بزهکار سايبري از خود ساخته است در واقع همان (خود واقعي) اوست که به دلايل مختلف امکان بروز آن در دنياي حقيقي را نداشته است.
همين امر سبب ميشود جرايم ارتکابي در حوزه فضاي مجازي از پيچيدگيهاي خاصي برخوردار باشد که عدم توجه و رسيدگي کارشناسانه به آن آسيبها را مضاعف خواهد کرد. واکاوي شخصيت اين گروه از بزهکاران نشان ميدهد که آنان به نوعي فاقد قدرت انتزاعي بوده و رفتارهاي خود را بدون هر گونه محاسبه و انديشه عميق انجام ميدهند و قادر به تصور و تجسم عاقبت رفتار خود نيستند.

1-4-اهداف تحقيق
– بررسي عوامل موثر بر بروز و افزايش سرقت سايبري.
– ارزيابي موضع عملکرد مقنن جمهوري اسلامي ايران در ارتباط با پيشگيري و مقابله باسرقت سايبري.
– سياست جنايي پيشگيرانه در برابر سرقت سايبري.
– ارائه راهکارها و پيشنهادها جهت پيشگيري و کاهش سرقت در فضاي سايبري.
1-5- سوالهاي تحقيق
1-آيا پيشرفت اينترنت در سرقت سايبري موثر است؟
2-آيا بين فقر و سرقت سايبري رابطه اي وجود دارد؟
3-آيا عوامل سياسي در سرقت سايبري موثر است؟
4-آيا نبود قانون با مجازات شديد در سرقت سايبري موثر است؟
1-6- فرضيههاي تحقيق
1-پيشرفت اينترنت در فضاي سايبري موثر است.
2-بدون ترديد فقر اقتصادي و نيازهاي مالي تاثير به سزايي در ارتکاب سرقت دارد.
3-عوامل سياسي يکي از علل سرقت سايبري است.
4- با توجه به خصوصيات سارقين شدت مجازات ميتواند در جلوگيري از ارتکاب جرم سرقت در فضاي مجازي کمک کند.
1-7- روش تحقيق
تحقيق حاضر مبتني بر تحليل توصيفي است. روش تحقيق مبتني بر روش اسنادي و کتابخانهاي است. در روش کتابخانهاي از طريق فيش برداري به تحقيق و تفحص در کتب، مقالات حقوقي، مجلات، روزنامهها، سايتهاي اينترنتي علمي و حقوقي پرداخته شده است و سپس با استفاده از دادههاي ثانويه، اطلاعات جمع آوري شده، تجزيه و تحليل شده است.
1-8- ساختار تحقيق
پايان نامه مشتمل بر چهار فصل ذيل ميباشد:
فصل اول: کليات
فصل دوم: تعاريف، طبقه بندي و سابقه تقنين جرايم رايانهاي
فصل سوم: تبيين جرم انگاري سرقت رايانهاي
فصل چهارم: عوامل سرقت رايانهاي و پيشگيري از آن
فصل اول، کليات است که شامل مقدمه، بيان مسأله، اهميت و ضرورت انجام تحقيق، اهداف تحقيق، سؤالات و فرضيات تحقيق، روش انجام تحقيق و ساختار کلي تحقيق مي باشد.
فصل دوم به سه مبحث تقسيم شدهاست: مبحث اول، تعاريف که شامل هشت گفتار: تعريف جرم، تعريف جرم شناسي، تعريف پيشگيري، تعريف عوامل جرم زا، تعريف فضاي سايبر، تعريف جرم رايانهاي، تعريف سرقت سنتي و تعريف سرقت سايبري است. مبحث دوم; طبقه بندي جرايم رايانهاي که شامل دو گفتار است. گفتار اول: جرايم رايانهاي سنتي، گفتار دوم: جرايم رايانهاي مدرن. مبحث سوم با عنوان سابقه تقنين جرايم رايانهاي در ايران که گفتار اول آن سابقه تقنيني سرقت رايانهاي را بيان کردهاست.
فصل سوم شامل سه مبحث است. مبحث اول: مباني جرم انگاري سرقت رايانهاي که از دو گفتار تشکيل شده است; گفتار اول: ويژگيهاي سرقت رايانهاي و گفتار دوم: تفاوت در عنصر مادي سرقت رايانهاي و سنتي. مبحث دوم: مقايسه ارکان سرقت رايانهاي با توجه به سرقت سنتي که از سه گفتار تشکيل شدهاست که گفتار اول آن رکن قانوني سرقت رايانهاي و سنتي و گفتار دوم رکن مادي سرقت رايانهاي و سنتي و گفتار سوم رکن معنوي سرقت رايانهاي و سنتي بيان کردهاست و مبحث سوم با عنوان مجازات سرقت رايانهاي و سنتي، در دو گفتار، که گفتار اول مجازات سرقت رايانهاي و گفتار دوم مجازات سرقت سنتي را شرح دادهاست.
فصل چهارم با عنوان عوامل و پيشگيري سرقت رايانهاي که داراي دو مبحث است . مبحث اول آن عوامل سرقت رايانهاي که شامل دو گفتار است. گفتار اول: عوامل جرم زاي فردي سرقت رايانهاي و گفتار دوم: عوامل جرم زاي اجتماعي سرقت رايانهاي را بيان کرده است. مبحث دوم، پيشگيري از سرقت رايانهاي شامل دو گفتار است. گفتار اول، پيشگيري غير کيفري سرقت رايانهاي و گفتار دوم، پيشگيري کيفري سرقت رايانهاي را شرح داده است.

فصل دوم-

تعاريف، طبقه بندي، سابقه تقنين جرايم رايانهاي
در اين فصل به منظور آشنايي بيشتر با موضوع پژوهش، ضرورت دارد نخست تعاريفي از جرم، پيشگيري، عوامل جرم زا، جرم رايانهاي، سرقت سنتي و سرقت رايانهاي و پس از آن طبقهبندي جرايم رايانهاي و همچنين سابقه تقنين سرقت رايانهاي به صورت اجمالي بپردازيم.
اين فصل داراي 3 مبحث است كه مبحث اول آن به تعاريف، مبحث دوم طبقه بندي جرايم رايانهاي و مبحث سوم به سابقه تقنين سرقت رايانهاي پرداخته شده است.

2-1- تعاريف
2-1-1- تعريف جرم
به موجب ماده 2 قانون مجازات اسلامي “هر رفتاري اعم از فعل يا ترک فعل که در قانون براي آن مجازات تعيين شده است جرم محسوب ميشود.”4
2-1-2- تعريف جرم شناسي
جرم شناسي يا بزه شناسي رشته اي است از علوم جنايي که درباره عوامل جرم زا و کيفيات و امور و مقتضيات و شرايط فردي و محيطي و اجتماعي مؤثر در بروز رفتار جنايي يا علل وقوع جرم و صور گوناگون بزه و جنبه هاي کمي و کيفي آن و از پيدايش حالت خطرناک در انسان يا انسانهاي تبهکار و معماي تشکيل گروههاي جامعه ستيز در ميان جوامع انساني با روش عيني و علمي يا مشاهده و آزمون و مقايسه و استقراء کافي به بررسي و تحقيق مداوم مي پردازدتا مگر با استمداد و استفاضه از تمام تخصصهاي علمي بر طرق پيشگيري مستقيم يا غير مستقيم از حدوث جرايم و روشهاي درمان و اصلاح و تربيت بزهکاران يا کساني که در اثر عوامل جرم زاي فردي (تن و روان) و محيط طبيعي و اجتماعي بدي را برگزيده اند و از خود رو برتافته و از انسانيت گريخته اند و پرورش دوباره و از نو سازگار ساختن آنان با جامعه و نظام اجتماعي دست يابد.5
جرم شناسي سايبري: مطالعه عوامل ايجاد جرم در فضاي مجازي و تأثيرات آن بر دنياي حقيقي و راهکارهاي پيشگيري از حدوث اينگونه جرايم مي باشد.6
2-1-3- تعريف پيشگيري
از نظر ريشه‌شناسي‌ كلمه‌ “پيشگيري‌” به‌ معناي‌ “پيشگيري‌ كردن‌” و همچنين‌ “جلورفتن‌” و “آگهي‌ دادن‌” است‌.
در جرم‌شناسي، پيشگيري عبارتست‌ از “به‌ جلوي‌ تبهكاري‌ رفتن‌” يا استفاده‌ از تكنيکهاي‌ گوناگون‌ مداخله‌ به‌ منظور ممانعت‌ از وقوع‌بزهكاري‌ است‌. اگر پيشگيري‌ از تبهكاري‌ متضمن‌ “آگهي‌ دادن‌” از چيزي است‌، منحصراً به‌ عنوان‌ يكي از تكنيکهاي ممكنه‌ مداخله‌است‌. مثلاً مخاطب‌ قراردادن‌ جمعيت‌ يا بعضي از اشخاص‌ كه‌ به‌ علت‌ عدم‌ رعايت‌ بعضي از اقدامات‌ حمايتي در مرض‌ خطرهستند، از مصاديق‌ آگهي دادن‌ است‌.7
استاد گسن‌ پيشگيري درمعناي‌ جرم‌شناسي پيشگيرانه‌ را مجموعه تدابير سياست‌ جنايي به‌ استثناي‌ تدابير معمول‌ به‌ هنگام‌ مداخله ‌نظام‌ كيفر تعريف‌ مي‌كند كه‌ هدف‌ انحصاري‌ يا لااقل‌ اصلي آنها محدود كردن‌ امكان‌ وقوع‌ مجموعه‌اي از اعمال‌ مجرمانه‌، از طريق‌ غير ممكن‌ كردن‌، دشوارتر كردن‌ يا كاهش‌ احتمال‌ آنهاست‌.8
از نقطه‌ نظر علمي‌، پيشگيري‌ اگر در مفهوم‌ موسع‌ كلمه‌ به‌ كار برده‌ شود طيف‌ وسيعي از اقدامات‌ كيفري و غير كيفري‌ را در جهت ‌خنثي كردن‌ عوامل‌ ارتكاب‌ جرم‌ و كاهش‌ بزهكاري‌ در برميگيرد. امّا اگر در مفهوم‌ مضيق‌ كلمه‌ به‌ كار برده‌ شود فقط‌ تدابير غير كيفري را در بر مي‌گيرد.
2-1-4- تعريف عوامل جرمزا
عوامل مختلفى در بروز جرم مىتواند تأثيرگذار باشد كه تعداد يا ميزان اهميت هر يک از اين عوامل در جوامع گوناگون به دليل وجود تفاوتهاى فرهنگى، اقتصادى و سياسى متفاوت است. اين عوامل را در يک تقسيم كلى، مىتوان به سه دسته تقسيم نمود:
الف. عوامل فردى يا زيستى از قبيل جنس، سن و اندام;
ب. عوامل روانى از قبيل بدبينى، پرخاشگرى، زودباورى وترس;
ج. عوامل اجتماعى از قبيل خانواده نابسامان، ناسازگارى والدين گروه مرجع، مهاجرت و مطبوعات.
2-1-5- تعريف فضاي سايبر9
سايبر در فرهنگ هاى مختلف، از لحاظ لغوى به معناى مجازى و غيرملموس است و در برخى فرهنگهاى كامپيوترى به يک گروه از كامپيوترهاى بسيار بزرگ يا ابر كامپيوتر كه به دست شركت كنترل ديتا (سى ـ دى ـ سى) ساخته شده، مانند كامپيوتر سايبر 70 (Cyber 70)10 اطلاق شدهاست. اصطلاح “فضاى سايبر” كه براى اولين بار در سال 1982 و در يک داستان علمى ـ تخيلى به كار برده شد، داراى تعاريف ذيل است:
1. “سايبر سپيس” مجموعه به هم پيوسته موجودات زنده از طريق كامپيوتر و ارتباطات راه دور بدون در نظر گرفتن جغرافياى عينى است.
2. “سايبر سپيس” به تمام محيط هايى مانند اينترنت اطلاق مىشود كه در آن اشخاص به وسيله كامپيوترهاى به هم پيوسته با يكديگر تبادل دارند.
3. “سايبر سپيس” اثر فضا و اجتماع شكل گرفته توسط كامپيوتر، شبكههاى كامپيوترى و كاربران است. به عبارتى، دنياى مجازى كه كاربران اينترنت وقتى online هستند، موجوديت مى يابند.11
4 . “سايبر سپيس” توهم و تصور باطل توافقى است كه انسان ها خلق كردهاند.12
5. “سايبر سپيس” يک ناحيه “واقعى” است كه فعاليت هايى در اين فضا اتفاق مىافتد، از جمله تبادل و تجميع اطلاعات.13
به طور كلى، براى وارد شدن به فضاى مجازى ابزارى لازم است، از جمله كامپيوتر، مودِم14 اتصال به شبكه بين المللى اينترنت، شبيه سازى و مجازى سازى. از مصاديق شبيه سازى مىتوان به كسب شخصيت يا موفقيت موهوم و خيالى يا مشابه يک شخصيت مهم توسط كاربر اشاره كرد. تمام اطلاعاتى كه در اينترنت و شبكههاى بين المللى وجود دارد يا خلق مىشود (اعم از واقعى و غيرواقعى) به صورت فيزيكى و ملموس وجود ندارند و در واقع آنچه در صفحه مانيتور مشاهده مىشود، موضوعات مجازى مىباشد كه به صورت ديجيتالى وارد شبكه شدهاند. براى آنكه شخص (كاربر) وارد فضاى سايبر از طريق شبكه اينترنت شود بايد پس از فراهم آوردن تجهيزات اوليّه (كامپيوتر، مودِم و خطوط مخابراتى) به شبكه وصل شده و پس از آن آدرس و سايت مورد نظر خود را انتخاب كرده و با توجه به نوع، موضوع و هدف خود به بررسى و يا اقداماتى در آن بپردازد.15
با توجه به اين توضيحات و تعاريف ارايه شده مىتوان گفت كه فضاى سايبر محيطى است مجازى و غير ملموس كه در فضاى شبكه هاى بين المللى (كه از طريق اينترنت به هم وصل مى شوند) وجود دارد. در اين محيط، تمام اطلاعات مربوط به روابط افراد، ملت ها، فرهنگ ها، كشورها، به صورت ملموس و فيزيكى (به صورت نوشته، تصوير، صوت و اسناد) در يک فضاى مجازى و به شكل ديجيتالى وجود داشته و قابل استفاده و در دسترس استفاده كنندگان و كاربران مىباشد; كاربرانى كه از طريق كامپيوتر، اجزاى آن و شبكه هاى بين المللى به هم مرتبط اند.16
محيط سايبر داراى ويژگىهايى است، از قبيل:
1. دست يابى كاربران به هر گونه خدمات و اطلاعات الكترونيكى بدون در نظر گرفتن اينكه اين اطلاعات و خدمات در كدام نقطه از دنيا واقع شده است;
2. ارتباط كاربر با كاربران ديگر و استفاده از خدمات آنها;
3. انجام دادن معاملات تجارى در سطح بين المللى بدون دخالت فرد و… .
ويژگى هاى مذكور، امنيّت ناكافى تكنولوژى و طبيعت مجازى آن، فرصت بسيار مناسبى را در اختيار افراد شرور قرار مى دهد تا جرايمى همچون سرقت هويّت فرد و ورود به حساب بانكى ديگرى را به راحتى مرتكب شوند. براى مثال، در دنياى واقعى سرقت از بانک كاملاً مشخص است، چرا كه ديگر بعد از سرقت، در خزانه بانک پولى موجود نيست; ولى در تكنولوژى جديد، يک خزانه بدون هيچ علامتى خالى مىشود.
2-1-6- تعريف جرايم رايانه‌اي
طيف وسيعي از افعال مجرمانه كه در ذيل مفهوم جرايم رايانه‌اي قرار دارند و ماهيت متغير آنها كه ناشي از پيشرفت لحظه‌ به لحظه‌اي فناوري اطلاعات و شيوه‌هاي سوء استفاده از آن است، ارائه تعريفي جامع و مانع از اين جرايم را مشكل نمودهاست تا آن جايي كه در جديدترين و جامع‌ترين سند بين‌المللي موجود در اين زمينه (كنواسيون جرايم سايبر 2001 بوراپست) تعريفي از اين جرايم به عمل نيامده است.17
در سال 1986 سازمان همكاري و توسعه اقتصادي جرم رايانه‌اي را چنين تعريف كرده است: “هرگونه سوء استفاده از رايانه از جمله رفتار غير قانوني، غير اخلاقي يا غير مجاز مربوط به پردازش اتوماتيک و انتقال داده‌ها.”18
كميته اروپايي مسائل جنايي در شوراي اروپا در سال 1989 در گزارش كار خود بيان كرد كه: “هر فعل مثبت غير قانوني كه رايانه، ابزار يا موضوع جرم باشد جرم رايانه‌اي است. به عبارت ديگر هر جرمي كه ابزار يا هدف آن تاثيرگذراي بر عملكرد رايانه باشد.” در تعريف ديگري آمده است: “هر عمل مثبت غير قانوني كه در آن، رايانه ابزار يا موضوع جرم باشد، جرم رايانه‌اي است.”19
در نظام حقوقي ايران تعريفي اجمالي و مقنن در خصوص جرايم رايانه‌اي وجود ندارد و تمايز آنها از جرايم سايبر چندان واضح و مشخص نيست. شايد به اين دليل قانون‌گذار ايران در قانون جرايم رايانه‌اي مصوب 5/3/1388 تعريفي از جرايم رايانه‌اي ارائه ندادهاست.20 در واقع در حقوق ايران تعريف جرايم رايانهاي به سکوت واگذار شده و در بيشتر موارد تقريباً همان تعريف ارايه شده از طرف سازمان همکاري و توسعه اقتصادي را پذيرفته اند.21 ليكن با توجه به جرايم مندرج در اين قانون نشان ميدهد كه قانون گذار جرايم رايانه‌اي را در معناي عام و موسع به كار بردهاست كه شامل جرايم سايبر نيز مي‌شود.
با توجه به مطالب فوق، ميتوان در تعريف جرم سايبر22 يا رايانهاي گفت: “هر گونه فعل يا ترک فعل در فضاي تبادل اطلاعات از طرف قانون گذار جرم قلمداد شود جرم سايبري يا رايانهاي گفته ميشود.”23 حال چه نظير آن در دنياي فيزيکي وجود داشته باشد، مثل سرقت و کلاهبرداري که فضاي سايبري اينگونه جرايم را تسهيل و تسريع ميکند، چه اينکه يک جرم صرف رايانهاي باشد مانند نشر ويروس. البته بايد اذعان داشت که به علت درهم تنيدگي بيش از حد فعاليتهاي امروزي با فضاي تبادل اطلاعات نميتوان جرايم را بر اين مبنا تفکيک کرد.
2-1-7- تعريف سرقت سنتي
واژه سرقت در کتابهاي لغت به معناي گرفتن شيء در پنهان است و در معناي آن مفهوم خفا و پنهان اخذ شده است.24 از اين رو به طور کلي يکي از معاني آن پوشيده و مخفي شدن است و”سرق ” به معناي “خفي ” آمده است.25 استراق سمع يعني مخفيانه گوش دادن.26 در قرآن کريم نيز چنين آمده است: ” الا من استرق السمع فا تبعه شهاب مبين.”27
در قانون مجازات اسلامي 1392 قانونگذار فصل هفتم از بخش دوم از کتاب حدود را اختصاص به سرقت دادهاست که در اين فصل به موجب ماده267 اين قانون سرقت چنين تعريف شد: “سرقت عبارت از ربودن مال متعلق به غير” و در شرايط سرقت حدي در ماده268 قيد مخفيانه بودن را ذکر کرده است.28

2-1-8- تعريف سرقت رايانهاي
در قانون جرايم رايانه‌اي برخلاف سرقت سنتي هيچ تعريفي از سرقت رايانهاي ارائه نشده است. اما با توجه به سرقت سنتي ميتوان سرقت رايانهاي را اينگونه تعريف کرد:” سرقت رايانهاي عبارت از اينکه کاربر با استفاده از تکنولوژي رايانهاي يا مخابراتي، به طور غير مجاز، دادههاي متعلق به ديگري را بربايد.”

2-2- طبقه‌بندي جرايم رايانه‌اي
سازمان ملل متحد اولين سازماني است كه اقدامي هر چند كوچک در جهت طبقه بندي جرايم رايانه‌اي به عمل آورده است. اين سازمان در نشريه بين المللي سياست جنايي خود (شمارههاي 43و44 ) جرايم رايانه‌اي را به دو دسته به شرح زير تقسيم كرده است:
“جرايم رايانه‌اي ميتواند شامل فعاليتهاي مجرمانه‌اي باشد كه ماهيتي سنتي دارند از جمله سرقت، كلاهبرداري، جعل و سوءاستفاده كه همگي معمولا در همه جا مشمول ضمانت اجراهاي كيفري ميشوند. رايانه نيز راههاي تازه‌اي را براي سوء استفاده پديدآوردهاست كه ميتوانند و يا بايد مجرمانه محسوب شوند.”29
همانطور كه در نشريه بين المللي سياست جنايي سازمان ملل اشاره شده است، رايانه علاوه بر آنكه راههاي تازهاي براي سوء استفاده به وجود آورده كه بايد جرمانگاري شوند، وسيله و ابزاريي براي ارتكاب جرايمي كه ماهيت سنتي دارند نيز ميباشد. با اين توضيح ميتوان از نظر نظري جرايم رايانهاي را به دودسته تقسيم کرد:

2-2-1- جرايم رايانه‌اي سنتي
جرايم رايانه‌اي سنتي جرايمي هستند كه با همان شرايط قانوني كه از طرق مرسوم ارتكاب مي‌يابند، بوسيله رايانه نيز ارتكاب مي‌يابند و قانونگذار ارتكاب بوسيله رايانه را به عنوان جزئي از اجزاء عنصر مادي آنها يا عامل تشديد و يا تخفيف مجازات آنها ذكر نكرده باشد. مثلا جرم جاسوسي رايانه‌اي، در زمره جرايم عليه امنيت قرار مي‌گيرد و جرم سرقت و كلاهبرداري رايانه‌اي در جرايم عليه اشخاص دسته‌بندي مي‌كنند.

2-2-2- جرايم رايانه‌اي مدرن
جرايم رايانه‌اي مدرن جرايمي هستند كه غالباً پس از پيدايش رايانه بوجود آمده‌اند و با پيشرفت رايانه تحول پيدا كرده‌اند و به موجب قانون، رايانه به عنوان موضوع و يا ابزار جرم و جزئي از اجزاء تشكيل دهنده عنصر مادي آنها را تشكيل ميدهد.30 که ذيل به آن طبقه بندي اشاره شده است:
1. جرايم رايانه‌اي محض: مانند دسترسي غير مجاز، جاسوسي رايانه‌اي، تخريب داده‌ها;
2. جرايم مرتبط با رايانه: مانند كلاهبرداري، سرقت و جعل رايانه‌اي;
3. جرايم محتوايي يا جرايم عليه محتوا: مانند خشونت



قیمت: تومان


پاسخ دهید