دانشگاه آزاد اسلامي
واحد رشت
دانشکده علوم انساني
گروه آموزشي جغرافيا
پايان‌نامه تحصيلي جهت اخذ درجه كارشناسي ارشد
رشته :جغرافيا گرايش: برنامه ريزي روستايي
عنوان:
تحليل نقش مديريت روستايي(دهياران)در تحولات روستاهاي بخش لشت نشاء
استاد راهنما :
دکتر عيسي پور رمضان
نگارش:
بهمن حيدرپور کيائي
شهريور 1393
تقدير و تشکر:
به حکم ادب و معرفت، وظيفه خود مي دانم که از زحمات تمام کساني که مرا در امر اين پژوهش ياري نموده اند تشکر و قدر داني نمايم:
از استاد بزرگوار جناب آقاي دکتر عيسي پور رمضان که در تدوين اين پايان نامه به عنوان استاد راهنما قبول زحمت فرموده و من از راهنمائي هاي ايشان بسيار بهره برده ام.
از جناب آقاي دکتر نصرا . . مولايي هشتجين و جناب آقاي دکتر تيمور آمار که قبول زحمت داوري پايان نامه را نموده اند تشکر و قدر داني مي نمايم .
تقديم به
همسر عزيز و دختر گلم
و
مردم فهيم و شريف لشت نشاء
فهرست مطالب:
چکيده1
مقدمه2
فصل اول :کليات تحقيق3
1-1بيان مسأله4
1-2-اهميت و ضرورت تحقيق5
1-3-اهداف تحقيق5
1-4-سوال هاي تحقيق6
1-5-فرضيه‌هاي تحقيق6
1-6-محدوده مورد مطالعه6
1-7-محدوديتها وتنگناهاي تحقيق6
فصل دوم:مروري بر ادبيات تحقيق7
2-1- مفهوم مديريت روستايي8
2-2- مديريت روستايي ايران قبل از انقلاب اسلامي8
2-3- مديريت روستايي پس از انقلاب اسلامي10
2-3-1- ايجاد استقلال مالي:14
2-3-2- معرفي سيستم مديريت مشارکتي:14
2-3-3- تشويق اقتصاد مشترک:14
2-3-4- هماهنگي ابعاد توسع? روستايي:15
2-4- نقش شوراها در مديريت روستايي15
2-5- جايگاه مديريت روستايي در برنامه هاي توسعه کشور17
2-6- دلايل تشکيل دهياري ها22
2-6-1- عوامل سياسي22
2-6-1-1- عوامل ساختاري سياسي22
2-6-1-1-1- تمرکزگرايي در تصميم و اجرا22
2-6-1-2- رابطه بهره کشي شهر از روستا در نتيجه تعامل سياسي محلي23
2-6-1-3- اولويت هاي توسعه23
2-7- عوامل مديريتي23
2-7-1- مديريت توليد نابسامان23
2-7-2- ناکافي بودن افراد متخصص24
2-7-3- نارسايي نظام کنترل24
2-7-4- مديريت با ماهيت برونزا24
2-8- عوامل دولتي24
2-8-1- مسأله امنيت و نبود آن25
2-8-2- تداخل وظايف سازمان هاي دولتي و وزارتخانه ها در روستاها25
2-8-3- عدم هماهنگي و تبعيض ميان سازمان هاي محلي و مرکزي25
2-8-4- کمبود ابزارها و سازوکارهاي دولتي26
2-8-5-حمايت ناکافي از افراد خلاق و نوآور از سوي دولت26
2-9- عوامل اجتماعي ـ فرهنگي و تاريخي26
2-9-1- پيشينه و تجارب تاريخي روستاييان26
2-9-2- مقاومت در برابر تغيير و نوآوري26
2-9-3- بي سوادي و نارسايي هاي آموزشي26
2-9-4- جامعه مطرود و سرکوب شده روستايي26
2-9-5- مهاجرت به شهرها27
2-10- عوامل اقتصادي و نتايج ساختاري27
2-10-1- عقب ماندگي اقتصادي روستايي27
2-10-2- رواج خرده مالکي و تعدد اراضي کشاورزي با مساحت هاي کوچک28
2-10-3- نبود تنوع شغلي28
2-10-4- تغيير کاربري روستاها28
2-10-5- عوامل تکنولوژيکي28
2-10-5-1- کمبود امکانات تکنولوژيک28
2-10-5-2- بهره دهي ناچيز کار28
2-10-6- روش هاي نامناسب بازاريابي29
2-10-7- نارسايي کمّي و کيفي عملکرد تعاوني هاي روستايي29
2-11- مديريت روستايي و توسعه30
2-12-تحولات مديريت روستايي30
2-13-وظايف مديريت در سازمآنهاي محلي چيست؟31
2-14- مديريت نوين روستايي34
2-15-تحولات کالبدي روستاها35
2-16-برنامه ريزي فضايي37
2-17-دهياري و تحولات اجتماعي ، اقتصادي ، کالبدي و زيست محيطي روستا38
2-18- نقش دهياريها در تغييرات کالبدي روستاها40
2-19-پيشينه تحقيق42
فصل سوم: روش هاي اجراي تحقيق45
3-1-روش تحقيق و مراحل آن46
3-1-1-روش تحقيق :46
3-1-2-مراحل تحقيق46
3-1-2-1-مرحله جمع آوري اطلاعات46
3-1-2-2-سازمان دهي و طبقه بندي اطلاعات46
3-1-2-3- روش تجزيه و تحليل اطلاعات :46
3-2- جامعه آماري و حجم نمونه و متغييرهاي تحقيق47
3-3-ويژگيهاي طبيعي48
3-3-1- موقعيت جغرافيايي48
3-3-2- توپوگرافي52
3-3-3- خاک52
3-3-4- اقليم54
3-3-5- منابع آب60
3-4- ويژگي هاي جمعيتي و اجتماعي62
3-4-1-جمعيت و خانوار62
3-4-2- بعد خانوار63
3-4-3- رشد جمعيت64
3-4-4- ساختار سني و جنسي64
3-4-5-جمعيت فعال و غيرفعال65
3-4-6- سواد66
3-5- ويژگيهاي اقتصادي67
3-5-1- وضع اقتصادي لشت نشاء67
3-6- ويژگي هاي فضايي کالبدي71
3-6-1- تيپ و شکل روستاها71
3-6-2- توزيع سکونتگاهها بر حسب ارتفاع71
3-7- خدمات72
3-7-1- خدمات زير بنايي72
3-7-2- خدمات رو بنايي73
فصل چهارم:تجزيه و تحليل داده ها78
4-1- نقش دهياريها در تحولات کالبدي روستاهاي بخش لشت نشاء79
4-1-1- ويژگي هاي پرسنلي دهيار82
4-2- مشخصات فردي و عمومي پاسخ گويان84
4-2-1-ترکيب جنسي84
4-2-3- تحصيلات85
4-2-4-شغل86
4-2-5-محل تولد87
4-2-6- محل زندگي88
4-2-7- رضايت مردم از دهياري ها88
4-2-8- مکاتبات و تعامل با سازمان ها و اداره هاي مرتبط با روستا و دهياري هاي ديگر89
4-2-9- همکاري با نيروي انتظامي جهت برقراري نظم و امنيت در روستا90
4-2-10- جلب مشارکت روستاييان در امر تهيه و اجراي پروژه هاي عمراني روستا91
4-2-11- همکاري و مشارکت مردم با شورا و دهيار91
4-3- سلامت اداري92
4-3-1- نقش دهيار در تدوين سازو کار مناسب براي نظارت بر انضباط مالي92
4-3-2- نقش دهيار در تدوين و سازو کار مناسب براي بهره برداري از تجهيزات و ماشين آلات93
4-3-3-ميزان پيگيري دهيار از مسائل و مشکلات94
4-3-4- مسائل و مشکلات قابل بررسي توسط دهيار95
4-3-5-ايجاد اماکن و فضاهاي ورزشي، فرهنگي و گردشگري96
4-3-7-نقش دهيار در ساخت يا توسعه ي مجتمع هاي گردشگري98
4-3-8- نقش دهيار در توسعه و ايجاد فضاهاي ورزشي روستا99
4-3-9- نقش دهيار در تاسيس يا توسعه ي کتابخانه و خريد کتاب100
4-4- دهيار و توسعه بخش اقتصادي روستا101
4-4-1- موفقيت دهياري در گسترش فعاليت کشاورزي روستا101
4-4-2- ميزان ارزيابي عملکرد دهيار در تشويق و ترغيب روستائيان به توسعه صنايع کارگاهي و روستايي102
4-4-3- نقش دهيار در تغيير کاربري اراضي103
4-4-4- نقش دهيار در افزايش فعاليتهاي توريستي منطقه103
4-4-5- تاثيرگذاري مدير روستا در گسترش فعاليتهاي خدماتي روستا104
4-5- تحولات کالبدي روستاها106
4-5-1- بيشترين تغيير شکل ظاهري روستا در دهه اخير106
4-5-2- تاثير مديريت روستا در تغيير الگوي ساخت مسکن و معماري روستا107
4-6- هدايت و دفع آبهاي سطحي109
4-6-1- نقش دهيار در احداث شبکه هاي دفع آبهاي سطحي109
4-7- بهبود آمد و شد روستايي110
4-7-1- نقش دهيار در اصلاح و توسعه شبکه معابر روستا110
4-7-2- نقش دهيار در زيرسازي و جدول کشي معابر111
4-8- بهبود محيط روستايي113
4-8-1- نقش دهيار در حفظ سلامت و بهداشت محيط روستا113
4-8-2- نقش دهيار در نگهداري و توسعه ي فضاي سبز روستايي113
4-8-3- نقش دهيار در پاکيزگي محيط و منظر روستا114
4-8-5- نقش دهيار در تهيه ي طرح هادي روستايي و پيگيري براي تهيه و اجراي طرح هادي در دوره ي تصدي دهياري116
فصل پنجم:نتيجه گيري و پيشنهادات118
5-1- بحث119
5-2- نتيجه گيري120
5-3- پيشنهادها124
منابع و مأخذ126
فهرست جداول
جدول 2-1 توسع? زيرساخت هاي روستايي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي12
جدول 2-2 تعداد مجوزهاي صادر شده براي دهياري ها در استان ها تا شهريور 138321
جدول 3-1- تعداد جمعيت و تعداد پرسشنامه در روستاهاي نمونه بخش لشت نشاء47
جدول 3-2 : تقسيمات اداري سياسي بخش لشت نشاء49
جدول 3- 3 -مشخصات ايستگاه شهر رشت54
جدول 3- 4-بارندگي ماهانه ايستگاه رشت55
جدول شماره 3 – 5 – رژيم دراز مدت دماي ماهانه ايستگاه رشت57
جدول 3- 6- به در صد رطوبت نسبي در ايستگاه رشت58
جدول 3-7 تعداد جمعيت ، خانوار و بعد خانوار بخش لشت نشاء طي سالهاي 1385-136562
جدول 3-8-تغييرات جمعيت و رشد جمعيت بخش لشت نشاء طي سالهاي 65 تا 8564
جدول شماره 3-9- نسبت جنسي جمعيت بخش لشت نشاء در دوره هاي 65، 75 و 85 سرشماري65
جدول 3-11- خدمات زير بنايي (برق ، گاز و آب ) در بخش لشت نشاء به تفکيک دهستان72
جدول3-12-خدمات روبنايي(آموزشي، فرهنگي و ورزشي)در بخش لشت نشاء به تفکيک دهستان73
جدول 3-13- خدمات روبنايي (مذهبي) در بخش لشت نشاء به تفکيک دهستان74
جدول 3-14- خدمات روبنايي (سياسي و اداري) در بخش لشت نشاء به تفکيک دهستان74
جدول 3-15- خدمات روبنايي (بهداشتي و درماني) در بخش لشت نشاء به تفکيک دهستان75
جدول 3-16- خدمات روبنايي (مخابرات و ارتباطات) در بخش لشت نشاء در طي دوره آماري 1385 به تفکيک دهستان76
جدول 3-17- خدمات روبنايي (بازرگاني و خدمات) در بخش لشت نشاء در طي دوره آماري 1385 به تفکيک دهستان77
جدول 4-1- ترکيب سني دهياران روستاهاي بخش لشت نشاء81
جدول4-2- ميزان تحصيلات دهياران بخش لشت نشاء81
جدول 4-3 نوع شغل82
جدول 4-4- ويژگي هاي پرسنلي دهيار83
جدول 4-5- ترکيب جنسي روستاهاي بخش لشت نشاء84
جدول 4-6- ترکيب سني پاسخگويان روستاهاي بخش لشت نشاء84
جدول4-7- ميزان تحصيلات روستاهاي بخش لشت نشاء85
جدول 4-8- نوع شغل86
جدول 4- 9 محل تولد87
جدول 4-10- محل زندگي88
جدول 4-11- ميزان رضايت مردم از دهياري در روستاهاي بخش لشت نشاء89
جدول 4-12- ميزان مکاتبات و تعامل با سازمان ها و اداره هاي مرتبط با روستا و دهياري هاي ديگر89
جدول 4-13- همکاري با نيروي انتظامي جهت برقراري نظم و امنيت در روستا90
جدول 4-14- جلب مشارکت روستاييان در امر تهيه و اجراي پروژه هاي عمراني روستا91
جدول 4-15- ميزان همکاري و مشارکت مردم با شورا و دهيار92
جدول 4-16- نقش دهيار در تدوين سازو کار مناسب براي نظارت بر انضباط مالي93
جدول 4-17- نقش دهيار در تدوين و سازو کار مناسب براي بهره برداري از تجهيزات و ماشين آلات93
جدول 4-18- ميزان پيگيري دهيار از مسائل و مشکلات94
جدول 4-19- مسائل و مشکلات قابل بررسي توسط دهيار95
جدول 4-20- نقش دهيار در احداث فضاهاي فرهنگي96
جدول 4-21- نقش دهيار در تکميل و بازسازي اماکن مذهبي و تاريخي روستا97
جدول 4-22-نقش دهيار در ساخت يا توسعه ي مجتمع هاي گردشگري98
جدول 4-23- نقش دهيار در توسعه و ايجاد فضاهاي ورزشي روستا99
جدول 4-24- نقش دهيار در تاسيس يا توسعه ي کتابخانه و خريد کتاب100
جدول 4-25- ميزان نقش دهياري در گسترش فعاليت کشاورزي روستا101
جدول 4-26- ميزان ارزيابي عملکرد دهيار در تشويق و ترغيب روستائيان به توسعه صنايع کارگاهي و روستايي102
جدول 4-27- ميزان نقش دهيار در تغيير کاربري اراضي103
جدول 4-28- نقش دهيار در افزايش فعاليتهاي توريستي منطقه104
جدول 4-29- ميزان تاثيرگذاري مدير روستا در گسترش فعاليتهاي خدماتي روستا105
جدول 4-30-بيشترين تغيير شکل ظاهري روستا در دهه اخير106
جدول 4-31- ميزان تاثير مديريت روستا در تغيير الگوي ساخت مسکن و معماري روستا108
جدول 4-32- نقش دهيار در احداث شبکه هاي دفع آبهاي سطحي109
جدول 4-33- نقش دهيار در بهسازي مسيل هاي د اخل روستا110
جدول 4-34- نقش دهيار در اصلاح و توسعه شبکه معابر روستا111
جدول 4-35- نقش دهيار در زيرسازي و جدول کشي معابر111
جدول 4-36- نقش دهيار در حفظ سلامت و بهداشت محيط روستا113
جدول 4-37- نقش دهيار در نگهداري و توسعه ي فضاي سبز روستايي114
جدول 4-37- نقش دهيار در پاکيزگي محيط و منظر روستا114
جدول 4-38- نقش دهيار در دسترسي روستاييان به آب سالم115
جدول 4-39- نقش دهيار در تهيه ي طرح هادي روستايي و پيگيري براي تهيه و اجراي طرح هادي در دوره ي تصدي دهياري116
فهرست اشکال :
شکل 3-1- بارندگي ماهانه ايستگاه رشت56
شکل 3-2 – بارندگي فصلي ايستگاه رشت56
شکل 3 -3- رژيم دماي ماهيانه ايستگاه رشت57
شکل 3- 4- رژيم دماي فصلي ايستگاه رشت58
شکل 3-5-ميانگين رطوبت نسبي به درصد در ايستگاه رشت59
شکل 3-6تعداد تحولات جمعيت بخش لشت نشاء(80-1365)63
شکل 3-7 : تحولات خانوار بخش لشت نشاء63
شکل 3-8 : روند تحولات بعد خانوار بخش لشت نشاء63
شکل 3-9: نسبت جنسي جمعيت بخش لشت نشاء در 75، 8565
شکل 3-10: درصد توزيع جمعيت فعال و غيرفعال بخش لشت نشاء66
شکل 4-1- ترکيب سني دهياران روستاهاي بخش لشت نشاء81
شکل4-2- ميزان تحصيلات دهياران بخش لشت نشاء82
شکل 4-3 نوع شغل82
شکل 4-4- ترکيب جنسي روستاهاي بخش لشت نشاء84
شکل 4-5- ترکيب سني پاسخگويان روستاهاي بخش لشت نشاء85
شکل4-6- ميزان تحصيلات روستاهاي بخش لشت نشاء86
شکل 4-7- ترکيب سني دهياران روستاهاي بخش لشت نشاء87
شکل 4- 8 -محل تولد87
شکل 4-9- محل زندگي88
شکل 4-10- ميزان رضايت مردم از دهياري در روستاهاي بخش لشت نشاء89
شکل 4-11- ميزان مکاتبات و تعامل با سازمان ها و اداره هاي مرتبط با روستا و دهياري هاي ديگر90
شکل 4-12- همکاري با نيروي انتظامي جهت برقراري نظم و امنيت در روستا90
شکل 4-13- جلب مشارکت روستاييان در امر تهيه و اجراي پروژه هاي عمراني روستا91
شکل 4-14- ميزان همکاري و مشارکت مردم با شورا و دهيار92
شکل 4-15- نقش دهيار در تدوين سازو کار مناسب براي نظارت بر انضباط مالي93
شکل 4-16- نقش دهيار در تدوين و سازو کار مناسب براي بهره برداري از تجهيزات و ماشين آلات94
شکل 4-17- ميزان پيگيري دهيار از مسائل و مشکلات95
شکل 4-18- مسائل و مشکلات قابل بررسي توسط دهيار96
شکل 4-19- نقش دهيار در احداث فضاهاي فرهنگي96
شکل 4-20- نقش دهيار در تکميل و بازسازي اماکن مذهبي و تاريخي روستا97
شکل 4-21-نقش دهيار در ساخت يا توسعه ي مجتمع هاي گردشگري98
شکل 4-22- نقش دهيار در توسعه و ايجاد فضاهاي ورزشي روستا99
شکل 4-23- نقش دهيار در تاسيس يا توسعه ي کتابخانه و خريد کتاب100
شکل 4-24- ميزان نقش دهياري در گسترش فعاليت کشاورزي روستا101
شکل 4-25- ميزان ارزيابي نقش دهيار در تشويق و ترغيب روستائيان به توسعه صنايع کارگاهي و روستايي102
شکل 4-26- ميزان نقش دهيار در تغيير کاربري اراضي103
شکل 4-27- نقش دهيار در افزايش فعاليتهاي توريستي منطقه104
شکل 4-28- ميزان تاثيرگذاري مدير روستا در گسترش فعاليتهاي خدماتي روستا105
شکل 4-29-بيشترين تغيير شکل ظاهري روستا در دهه اخير106
شکل 4-30- ميزان تاثير مديريت روستا در تغيير الگوي ساخت مسکن و معماري روستا108
شکل 4-31- نقش دهيار در احداث شبکه هاي دفع آبهاي سطحي109
شکل 4-32- نقش دهيار در بهسازي مسيل هاي د اخل روستا110
شکل 4-33- نقش دهيار در اصلاح و توسعه شبکه معابر روستا111
شکل 4-34- نقش دهيار در زيرسازي و جدول کشي معابر112
شکل 4-35- نقش دهيار در حفظ سلامت و بهداشت محيط روستا113
شکل 4-36- نقش دهيار در نگهداري و توسعه ي فضاي سبز روستايي114
شکل 4-37- نقش دهيار در پاکيزگي محيط و منظر روستا115
شکل 4-38-نقش دهيار در دسترسي روستاييان به آب سالم116
شکل 4-39- نقش دهيار در تهيه ي طرح هادي روستايي و پيگيري براي تهيه و اجراي طرح هادي در دوره ي تصدي دهياري117
فهرست نقشه ها:
نقشه 3-1-نقشه موقعيت50
نقشه 3-2- پراکندگي روستا51
نقشه 3-3 -نقشه خاک53
نقشه 3-4- منابع آب61
چکيده
مديريت روستايي فرآيند چند جانبه اي است که شامل سه رکن ، مردم ، دولت و نهادهاي عمومي است.در اين فرآيند با مشارکت مردم و از طريق تشکيلات ، سازمان هاي روستايي و ،برنامه ها و طرح هاي توسعه روستايي تدوين و اجرا گرديده و تحت نظارت و ارزش يابي قرار مي گيرد سازمان هاي محلي از جمله انواع سازمانها مي باشند که براثرتحول در شيوه هاي مديريتي مورد توجه قرارگرفته اند .و بر پايه مشارکت اصل اساسي بنا نهاده شده است حاکميت مردم بر مردم و اساس سازمانهاي محلي بر اصل اين نهادها است. اين نهاد ها در سالهاي اخير توانسته اند نقش مهمي را در توسعه روستاها ايجاد نمايند در اين تحقيق که به روش ميداني و کتابخانه اي انجام شده است اهدافي که تحقيق حاضر دنبال مي کند عبارتند از تعيين نقش دهياران در تحولات کالبدي روستاهاي بخش لشت نشاء مي باشد.
نتايج نشان مي دهد دهياران روستايي در بخش لشت نشا توانسته اند با مديريت بر روستاها تحولاتي را در آن ايجلد نمايند که از جمله ميتوان به تغييرات کالبدي، بهداشت محيط، ايجاد فضاهاي تفريحي و گردشگري اشاره نمود. بيشترين تغييراتي که دهياري ها توانسته اند در روستاهاي بخش لشت نشا ايجاد نمايند تحولات کالبدي مي باشد . که مي توان به مواردي مانند ساخت و سازهاي جديد ، توسعه فعاليت هاي گردشگري ، ايجاد پارک هاي روستايي و ايجاد مسجد اشاره کرد .
واژگان کليدي : روستا، مديريت روستايي ، تحولات روستايي، بخش لشت نشاء،شهرستان رشت
مقدمه
روستا به عنوان اولين سکونتگاه دائمي انسان و محل فعاليتهاي کشاورزي و ديگر کوشش هاي بهره وري از زمين علاوه بر تامين نيازهاي روستائيان ، نيازهاي شهر نشينان به مواد غذايي و مواد اوليه برخي صنايع شهري را نيز تامين مي کند . پس از پيروزي انقلاب اسلامي گرچه مديريت روستايي معناي واقعي خود را بدست آورد و هادهاي مختلف انقلاب براي آنکه روستاهاي کشور را موهبت هاي فرهنگي، اجتماعي، اجتماعي، اقتصادي بهره مند شوند فعاليتهاي زيادي را انجام دادند. در سالهاي اخير با تشکيل شوراي اسلامي روستا و وجود دهيار در بعضي از روستاها مديريت در روستا را هدفمند تر مي کند. با وجود اين مشکلات زيادي در نقش مديريت محلي در روستا وجود دارد. که دهيار و شوراي اسلامي وظايف محوله در ادراه روستا، بهتر نمودن مديريت اوضاع اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و کالبدي را به عهده دارند. هدف اساسي شناخت نگرشهاي گذشته و موجود مديريت روستايي به ويژه با توجه به نقش آن در سالهاي اخير در مديريت محلي روستايي است. چرا که با ساختار جديد در مديريت روستايي مي توان اميدوار بود که در آينده نه چندان دور شاهد پيشرفت روستاها از لحاظ اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و… باشيم . در مطالعه حاضر نقش مديريت محلي (دهيار) در توسعه روستاهاي بخش خشکيبجار بررسي شد. مطالب اين پايان نامه شامل:
فصل اول: بيان مسئله و ضروزت تحقيق، اهداف تحقيق، فرضيه هاي تحقيق، واژه ها و مفاهيم و محدوديتها مي باشد.
فصل دوم: مروري بر ادبيات تحقيق مي باشد که به تئوريها و نظريات پرداخته است.
فصل سوم روش اجرايي تحقيق مي باشد که در آن به روش تحقيق و موقعيت جغرافيايي و مشخصات طبيعي است که شامل مشخصات اجتماعي- جمعيتي، مشخصات اقتصادي، مشخصات کالبدي و فضايي مي باشد.
فصل چهارم: تجزيه و تحليل يافته هاي تحقيق مي باشد.
فصل پنجم: آزمون فرضيه ها، نتيجه گيري، پيشنهادات بررسي شد.
فصل اول :کليات تحقيق
1-1بيان مسأله
مديريت روستا يي فر ايند چند جانبه ا ي است که شامل سه رکن ، مردم، دولت و نهادها ي عمومي است . در اين فر ايند با مشارکت مردم و از طر يق تشکيلات، سازمانها ي روستا يي و، برنامه ها و طرح ها ي توسعه روستا يي تد,ين و اجرا گرد يده و تحت نظارت و ارزش يابي قرار مي گيرد )رضوا ني، 1383: 211 )
سازمانهاي محلي از جمله انواع سازمانها مي باشند که بر اثرتحول در شيوه هاي مديريتي مورد توجه قرار گرفته اند. و بر پايه مشارکت اصل اساسي بنا نهاده شده است حاکميت مردم بر مردم و اساس سازمانهاي محلي بر اصل اين نهادها است. در فرايند نظريه هاي مربوط به نقش مردم و دولت در موضوع توسعه، تشکيل سازمانهاي محلي توسط اجتماعات محلي مورد تاکيد قرار گرفته است تا سازمانهاي محلي نقش فعالي را در توسعه و اداره امور محلي برعهده گيرند. دهياري يک نهاد عمومي است که به منظور اداره امور روستا تأسيس گرديد در ابتداي تأسيس دهياري ها ( سال 1382 تمامي روستاهاي بالاي 20 خانوار (با اولويت مراکز دهستانها، روستاهاي داراي طرح هادي و بهسازي مي توانستند به شرط پرداخت خودياري اهالي روستا و تأييد استانداري، مجوز تأسيس دهياري دريافت کنند . با اعلام اين شرايط آسان براي صدور مجوز تأسيس دهياري و نيز به دليل اعطاي اعتباراتي که از محل قانون تجميع عوارض به دهياري ها صورت مي گرفت، تقاضاي تأسيس دهياري رو به فزوني نهاد . به نحوي که در کمتر از 1 سال و 3 ماه ، مجوز تأسيس بيش از12 هزار دهياري از سوي وزارت کشور صادر گرديد. (نعمتي و بدري ، 1386: 162)
بخش لشت نشاء يکي از بخشهاي شهرستان رشت مي باشد. مساحت اين بخش 129.2کيلومتر مربع مي باشد. اين بخش داراي 3 دهستان به نامهاي جيرهنده لشت نشاء، علي آباد زيباکنار و گفشه لشت نشاء و 46 روستا و يک نقطه شهري مي باشد.
43 روستاي بخش لشت نشاء داراي دهياري مي باشد با توجه به اينکه قبل و بعد از وجود دهياري تغييرات زيادي ايجاد شده است در اين تحقيق محقق در نظر دارد تا تغييرات ايجاد شده در روستاها را بررسي و نقش دهيار را در تحولات روستاهاي منطقه ارزيابي نمايد و به اين سوال اساسي پاسخ دهد که مديريت محلي تا چه حد در تحولات روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت نقش داشته است؟
1-2-اهميت و ضرورت تحقيق
آشنايي و شناخت از مسائل و امکانات يک روستا نخستين گام براي برنامه ريزي است. مديريت قوي و لايق موجب برنامه ريزي موفق در زمينه توسعه روستايي مي شود. بررسي نقاط قوت و ضعف عملکرد نهادهاي اجرايي زيربط در برنامه ريزي به خصوص در برنامه ريزي پايين به بالا، موجب رفع کمبودها و توسعه روستايي را در مناطق مختلف ممکن مي سازد. در همين راستا عمده ترين دلايل عدم موفقيت در رسيدن به اهداف برنامه ريزي را به خصوص مديريت روشها مي توان به ذهني نگري دست اندرکاران برنامه ريزان روستايي نام برد. از آنجايي که روستا و روستانشين در ايران سابقه بسياري دارد اهميت اين مسئله را بيشتر مي نمايد. از طرفي اختلاف بين روستاها در دوره معاصر، آن چنان شديد است که شايد مقايسه بسياري از روستاها با يکديگر نادرست باشد. تعدادي از روستاها داراي تمامي امکانات زيست و در کيفيت بسيار مطلوب مي باشند، سهولت دسترسي به تمامي امکانات زيست، ساکنان چنين روستاهاي را بي نياز به تفکر در مورد زيستن در شهرها مي نمايد بر عکس در تعدادي ديگر از روستاها، ساکنان آنها چنان با مشکلات زيستي مواجه اند که از نظر فقدان امکانات زيستي، چهره روستاهاي صدها سال پيش را در ذهن هر بيننده اي زنده مي نمايند در ايجاد چنين شرايطي، دو عامل مديريت روستايي و برنامه ريزي در مقايسه با ساير عوامل از اهميت بيشتري برخوردارند. چون درصدي از کارکردهاي مربوط به تأمين سرمايه لازم براي انجام پروژه ها و برنامه هاي روستايي، به نحوه برنامه ريزي روستايي و مديريت روستايي مربوط مي شود، كه مي تواند چهره روستاها را دگرگون نموده و موجب جلوگيري از خالي شدن روستاها از جمعيت گردد لذا مي توان مديريت روستايي و برنامه ريزي روستايي در سطح کلان و خرد را به عنوان مهمترين عامل در توسعه پايدار روستايي مطرح کرد.
1-3-اهداف تحقيق
مهمترين اهداف اين تحقيق به شرح زير است:
1- تعيين نقش دهياران در تحولات کالبدي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت
2- تعيين نقش دهياران در تحولات اقتصادي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت
3- تعيين نقش دهياران در تحولات فرهنگي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت
4- تعيين نقش دهياران در تحولات اجتماعي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت
5- تعيين نقش دهياران در تحولات محيطي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت
1-4-سوال هاي تحقيق
1- دهياريها تا چه حد در تحولات اقتصادي و اجتماعي روستاهاي بخش لشت نشاء نقش داشته باشند؟
2- دهياريها تا چه حد در تحولات کالبدي محيطي روستاهاي بخش لشت نشاء نقش داشته اند ؟
1-5-فرضيه‌هاي تحقيق
با توجه به موارد مطرح شده فرضيه هاي تحقيق عبارتند از :
1- دهياران در تحولات اجتماعي روستاهاي بخش لشت نشاء داراي عملکرد بهتري نسبت به تحولات اقتصادي بوده اند
2- دهياران در تحولات کالبدي – محيطي روستاهاي بخش لشت نشاء شهرستان رشت نقش قابل توجهي داشته اند
1-6-محدوده مورد مطالعه
لشت نشاء يکي از بخشهاي شهرستان رشت مي باشد که در طول جغرافيايي 49 درجه و 46 دقيقه تا 49 درجه و 55 دقيقه و عرض جغرافيايي 37 درجه و 17 دقيقه تا 37 درجه و 26 دقيقه قرار گرفته است . مساحت اين بخش 224/129 کيلومتر مربع مي باشد. لشت نشاء از شمال به ساحل دريا از جنوب به دهستان لولمان از شرق به دهستان کياشهر و از غرب به دهستان نوشر خشکبيجار محدود است اين بخش داراي سه دهستان به نامهاي جيرهنده لشت نشاء، علي آباد، زيباکنار و گفشه لشت نشاء و 46 روستا و يک نقطه شهري مي باشد. براساس اطلاعات موجوددر نقشه زمين شناسي لشت نشاء ( محدوده مورد مطالعه )در منطقه اي قرار دارد که از نهشته هاي دريايي پوشيده شده است.
1-7-محدوديتها وتنگناهاي تحقيق
در انجام تحقيق مورد نظر محدوديتهاي زير وجود داشته است.
1- دسترسي نداشتن به آمار و داده هاي جديد و صرف زمان بسيار زياد براي دست يابي به داده ها
3- کمبود منابع در مورد مديريت روستايي بخصوص در محدوده مورد مطالعه
فصل دوم:مروري بر ادبيات تحقيق
2-1- مفهوم مديريت روستايي
پارادايم جديد مديريت روستايي در ايران در محورهاي مديريت زمين و توليد کشاورزي، مديريت زيرساخت ها و خدمات زيربنايي، مديريت مالي و نظام درآمد هزينه براي روستاها، مديريت محيط زيست و توسع? پايدار و مديريت براي کاهش فقر و عدالت اجتماعي قابل بررسي است. هر يک از محورهاي فوق در دهه هاي قبل داراي شدت و ضعف در عملکرد و اجراء حتي گاه به عنوان راهبرد اساسي در برنامه هاي کلان مطرح بوده است. بررسي جنبه هاي مختلف اين محورها بيان کنند? گستردگي مفهوم مديريت روستايي در ايران است.
مديريت روستايي به مفهوم مجموعه اي اعم از دولتي يا مردمي، فردي يا گروهي و در اشکال کلان و خرد است که به عنوان متوليان امور مربوط به روستاها و عمدتاً در محورهاي فوق به فعاليت مي پردازند. گستردگي مفهوم مديريت روستايي علاوه بر اين که مشکلات رسيدگي به امور مزبور به روستاها را بيان مي کند؛ چگونگي مواجه? مطلوب با روستا و برنامه ريزي روستايي را براي کارشناسان و متخصصين در محورهاي ياد شده آشکار مي سازد. يکي از نکات مهم در مفهوم مديريت روستايي، درک مناسب از روستا است. بدين معني که شناخت روستا و تميز آن از شهرک ها و مکان هاي حاشيه اي رهنمون مؤثري است که براي روستا و درک مديريت يک واحد سکونتگاهي مؤثر است.
2-2- مديريت روستايي ايران قبل از انقلاب اسلامي
مديريت روستايي ايران در گذشته به صورت سنتي وجود داشته و در دوره هاي مختلف تاريخي، به اشکال مختلف و گاهي مشابه بوده است. در دوره قاجاريه و بالاخص در اواخر اين دوره که اعمال حکومت به پايتخت و شهرهاي مرکزي ايالات محدود مي شد، دو ويژگي بارز بافت سنتي روستاها و نوع حکومت موجب مي شد که در امور مربوط به روستاها بجز در موارد خاصي مانند اخذ ماليات، دخالت چنداني وجود نداشته باشد. در اين دوره نقش عمده در مديريت روستايي بر عهد? عناصري مانند کدخدا، سربنه و به طور کلي بر عهد? مالکين بود و نظام درآمد ـ هزينه در روستا نيز عمدتاً بر عهد? روستائيان از يک سو و مالکين يا کدخدا از سوي ديگر قرار داشت؛ بدين معني که تأمين نيازهاي مالي روستايي از طريق اخذ اعتبارات و ماليات از زارعين و روستانشينان انجام مي شد و اجراي برنامه متأثر از اعتبارات فوق از طريق کدخداها يا مالکين صورت مي گرفت (طالب، 1372: 6). به طور کلي اشکال سنتي مديريت و شيوه هاي اعمال نفوذ سنتي در امورات روستا از طريق کدخداها که گاهي نقش واسطه (ميان مالکان و رعايا) و ادار? امور جمعي بر عهده داشتند، در اواخر دور? قاجار حائز اهميت است.
با روي کار آمدن رضاخان در سال 1304 هـ .ش، عليرغم اين که تحولات قابل توجهي در جامع? روستايي و مديريت ده انجام نشده، قوانيني به تصويب رسيده که اگرچه داراي زمينه هاي مربوط به دور? قاجاريه است، در نوع خود قابل توجه و تأمل است. يکي از قوانين مهم درباره مديريت روستايي اين دوره قانون کدخدايي است. براساس اين قانون که طي سال هاي 1314 تا 1318 به تصويب و مرحل? اجرا رسيده است، کدخدا در يک روستا به معناي داشتن وظائف و کارکردهايي براي انجام خدمات دولتي آمده است (طالب، 1372، 13). در 16 آبان ماه 1316 نيز براساس قانون نخستين تقسيمات نوين کشوري، براي هر دهستان يک دهدار و براي يک يا چند ده يک کدخدا به عنوان نمايند? دولت ذکر شده است (قانون تقسيمات کشوري 1316: 4-2). کيفيت و چگونگي انتخاب کدخدا و وظائف و اختيارات وي اگرچه موضوعات قابل توجهي اند، در اين مقاله قابل بررسي نيستند. نکت? مهمتر اين که روش مديريت روستايي و سيستمي که براي روستاهاي ايران در نظر گرفته شده بود، با دوره هاي قبل از آن تفاوت چنداني نداشت.
پس از دور? رضاخان، تحولاتي در نظام مديريت روستايي پديد آمد که بارزترين نمون? آن در تصويب قانون مربوط به بنگاه عمراني کشور به ويژه از جنب? اقتصادي و امور زيربنايي است. در اين قانون که در سال هاي مياني ده? 1330 به مراحل تصويب و اجرا رسيده است، ترکيب انجمن ده و در واقع انجمن عمران ده مشتمل بر گروه پنج نفري شامل نمايند? مالک، نمايند? زارع، کدخدا و دو تن از معتمدين محلي ـ عمدتاً براساس اعتماد ميان اهالي ده و نمايندگان مالک و زارع ـ پيش بيني شده بود.
از لحاظ شکلي، اگرچه انجمن ده به صورت گروهي و جمعي در ده فعاليت مي کردند، اما در عمل نحو? انجام فعاليت هاانحصاري بود و از سوي ديگر انجم دهات احتمالاً براي مهار قدرت مالکان و تغيير شيو? نظارت و اجراي برنامه هاي دولت در روستاها بود. در اين دوره برنامه ها و راهبردهاي کلان تأثيرات ديگري در مديريت روستايي ايران گذاشت. در ده? 1340 با تصويب و انجام اصلاحات ارضي قدرت مالکان در روستاها کاهش يافت. در پي آن، تحولات شگرفي در نحو? مناسبات اقتصادي روستاها به ويژه در امر بهره برداري زراعي روي داد که اشار? به آن براي اين مقاله ضرورت چنداني ندارد.
تغييرات ده? چهل منجر به اصلاحات در قوانين مربوط به انجمن ده گرديد و در واقع انجمن هاي دهات را به عنوان نمايندگان رسمي دولت مطرح ساخت. در اين دوره قوانين ديگري مانند قوانين مربوط به تشکيل سپاه ترويج و آباداني به نوعي مديريت روستايي در ايران را تحت الشعاع قرار داد و با تشکيل وزارت تعاون و امور روستاها به جاي وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستايي اين امر شدت بيشتري يافت. در اواخر دور? پهلوي وزارتخانه جديد، تشکيلات مديريت روستايي را متحول ساخت و در سال 1353 قانون جديد تشکيل انجمن ده و دهباني را به تصويب رساند. در اين زمان، ادار? امور يک دهستان که متشکل از چند ده مرتبط با هم تشکيل مي شد، بر عهده دهدار بود و دهداران معمولاً از ميان نامزدهاي گزينش شده از سوي مرکز (وزارت کشور) انتخاب مي شدند. با اين حال، شرايط عمومي ده بر عهده انجمن ده بود که اعضاي آن متناسب با تعداد جمعيت روستا با رأي مستقيم مردم ده انتخاب مي شدند. از ويژگي هاي مديريت روستايي در سال هاي آخرين دور? پهلوي حذف کدخداها از مديريت ده، حذف مديريتي مالکان در روستاها، تغييرات در قوانين مربوط به مديريت روستايي از جمله تحولات قانون مربوط به خان? انصاف در سال 1356 قابل توجه و تأمل است (مهدوي، 1378: 30-12).
2-3- مديريت روستايي پس از انقلاب اسلامي
پس از پيروزي انقلاب اسلامي و با تأثير از نگرش هاي موجود و مستند به قانون اساسي، وظيفه مديريت روستايي به عهد? شوراهاي اسلامي روستا سپرده شد. اين شوراها اگرچه ظاهراً جانشين انجمن ده بودند، اما در عمل نمايندگان واقعي مردم و منتخبين واجد شرايط محسوب مي شدند. اگرچه قانون مربوط به شوراهاي اسلامي در سال 1361 يعني سال هاي آغازين انقلاب اسلامي به تصويب رسيد؛ ذکر اين نکته ضروري است که در سال 1365 نگرشي که در شوراهاي اسلامي روستا بود، اصلاح شد و با اصلاح قوانين تکميل گرديد. با تکميل اين قوانين، جهاد سازندگي به عنوان متولي تمامي مسائل مربوط به روستاهاي ايران بر عهد? اين نهاد بود. علاوه بر جهاد سازندگي، ضروري است به بنياد مسکن انقلاب اسلامي اشاره شود که به عنوان يکي از مهمترين متوليان امور مربوط به روستاها ـ به ويژه در بخش مسکن ـ در ايران پس از انقلاب مطرح شد. بنياد مسکن اگرچه در آغاز با هدف در روستاها عمل مي کرد، پس از مدتي از اهداف اوليه فاصله گرفت و بر روي فعاليت هاي عمراني، طرح هاي هادي و بهسازي متمرکز گرديد. در سال هاي اخير نيز قسمتي از مسائل مربوط به روستاها به اين بنياد سپرده شد. با اين حال، از نهادهاي انقلابي روستاها علاوه بر جهاد سازندگي و بنياد مسکن، شوراي عالي کشاورزي، مراکز خدمات کشاورزي، روستايي و عشايري، هيئت هاي هفت نفره واگذاري زمين، مراکز و خانه هاي بهداشت، مجتمع هاي بهزيستي روستايي، کميته امداد و بسيج قابل ذکر است (مهدوي، 1378: 194-186).
شايد نقط? عطف تحولات در مديريت روستايي ايران مربوط به قانون تشکيلات، وظائف و انتخاب شوراهاي اسلامي در سال 1375 باشد. در قانون اخير بر شوراي اسلامي به عنوان تنها نهاد مديريت در روستاها تأکيد شد و براساس آن و طبق ضوابط جمعيتي، براي روستاهاي تا 1500 نفر جمعيت سه عضو براي روستاهاي بيش از 1500 نفر پنج عضو به عنوان شورا در نظر گرفته شد. در سال 1377 نيز طبق مقررات، به وزارت کشور اجازه داد شد تا براي امور روستايي به تأسيس دهياري ها اقدام کند. اين امر با توجه به وضعيت فعلي مديريت شهري در ايران، در روستاها موجب تحول شگرفي است که بر طبق آن دو نهاد شوراهاي اسلامي و دهياري ها که منتخب شوراها و بازوي اجرايي آنها به حساب مي آيند، در روستاها به فعاليت بپردازند.
به طور کلي آنچه پس از انقلاب اسلامي بر مديريت روستايي ايران تأثيرات مهمي گذاشت؛ از دو جنبه قابل بررسي است: نخست از جنبه سازماني، مانند تشکيل وزارت جهاد سازندگي يا بنياد مسکن و دوم از جنبه هاي قانوني مانند تصويب قانوني که مستقيماً مديريت روستايي در ايران را تحت الشعاع قرار مي دهد. در اينباره، اشار? مختصري به قوانين مصوب پس از انقلاب شده است اما از جنب? عملکردي، فعاليت هاي جهاد سازندگي در روستاها از اهميت بالايي برخوردار است. در اوايل انقلاب اسلامي (1358) جهاد سازندگي با حکم رهبر انقلاب و در تاريخ 19/9/1362 به صورت وزارتخانه با دو رويکرد عمده توسعه روستايي و فقرزدايي تشکيل گرديد و اهداف محوري نظام در روستاهاي ايران مانند توسعه کشاورزي و عمران روستايي، توسع? زيرساخت هاي روستايي و صنايع روستايي را بر عهده گرفت. (آسايش 1379، :163-161). ضمن آن که لازم است ذکر شود که در سال 1369 براي تفکيک وظايف وزارتخانه هاي کشاورزي و جهاد سازندگي، لايحه اي در مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيد (همان: 161).
فعاليت اصلي جهاد در ابتدا بر روي راه روستايي، آبرساني و برق رساني متمرکز شد. جدول (2-1-) بعدي عملکرد جهاد سازندگي را در اين زمينه و نيز فعاليت هاي بهسازي که بعدها در وظائف اين وزارتخانه قرار گرفت، نشان مي دهد. با اين حال، پس از تجرب? نسبتاً موفق جهاد سازندگي در ده? آغازين، تحولاتي در سياست ها و طرح هاي توسع? زيرساخت ها به عمل آمد. براساس اين تحولات، سياست دولت (از طريق جهاد سازندگي) در روستاها بر فعاليت هاي زير متمرکز شد (رضوي، 1379: 131).
الف ـ اصلاح الگوي استقرار جمعيت در نواحي روستايي؛
ب ـ توسع? يکپارچ? فضاهاي روستايي مستعد؛
ج ـ بهبود کيفيت زندگي و سکونتگاه هاي روستايي؛
د ـ ايجاد نواحي صنعيت روستايي؛
هـ ـ ساماندهي فضاها و مراکز روستايي براي توسع? خدمات و زيرساخت ها به صورت سلسله مراتبي.
اين سياست ها بدون نقص نيست و در همين راستا سلسله تغييرات در فعاليت هاي مربوط به روستاها از طريق ادغام وزارتخانه هاي جهاد سازندگي و کشاورزي در سال هاي اخير صورت گرفت. در ارتباط با نحو? مديريت روستايي نيز در بعضي زير بخش ها تحولاتي ديده مي شود.
جدول 2-1 توسع? زيرساخت هاي روستايي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي
زيرساخت هاواحدتا پيروزي انقلاب اسلامي سال 1357ده? اول انقلاب اسلامي 67-1358ده? دوم انقلاب اسلامي 78-1367احداث راه بهسازي و آسفالت راهکيلومتر کيلومتر8000
049489
643574463
23721برق رسانيروستا جمعيت (نفر)4327
290793518157
866351332300
18038149آبرسانيروستا جمعيت (نفر)12000
022257
032274
6767064بهسازيروستا جمعيت (نفر)
0
00
0
825
1865620منبع: يدقار، شفيق، 1378: 10-9
به هر حال، مهمترين تحول در ساختار سياست ها و گرايش اصلي در وضعيت کنوني، توسعه يکپارچه و پايدار روستايي، صنعتي کردن محيط روستايي و برنامه ريزي سنجيده براي تجهيز مراکز روستايي است. مرتبط با همين امر، حدود هفتاد نيم? خدماتي و زيرساختي در جهاد سازندگي شناسايي شد که عمدتاً با فعاليت هاي دستگاه هاي اجرايي دولت هماهنگ است (رضوي، 1379: 131). نکته حائز اهميت آن که با توجه به تصويب قوانين جديد در مديريت روستايي و اجراي اين مصوبات، براي تجهيز منابع انساني در توسعه زيرساخت ها تلاش زيادي شده و در خصوص مشارکت مردمي و مديريت روستايي تأکيد خاصي صورت گرفته است. با اين وصف، عليرغم اقدامات انجام شده از سوي وزارت جهاد سازندگي و اتخاذ سياست ها و راهبردها براي آينده، مهاجرت از روستاها به شهرها و تخليه روستاها همچنان وجود دارد و اين امر نشان دهنده ضعف عملکردي در مديريت روستايي پس از انقلاب اسلامي است. انجام اقداماتي براي روستاها و برخورداري اين سکونتگاه ها از خدمات از جمله برخورداري 75 درصد روستائيان از برق، 86 درصد از آب آشاميدني و 76 درصد از راه روستايي بهسازي شده (همان: 137) از اقدامات اساسي کشور شمرده مي شود. اما با عدم تدبير در مديريت روستايي به ويژه از جنبه هاي اقتصادي (براي نمونه در طرح هاي اقتصادي به قسمت بعدي در همين مقاله مراجعه شود) منجر به شرايط کنوني و وضعيت فعلي روستاهاي ايران شده است. در زمينه مسکن نيز عدم مديريت صحيح روستايي به روشني آشکار است. بررسي هاي موجود جهت دستيابي وجود رابطه ميان مصالح مناسب و روند تخريب واحدهاي مسکوني نشان دهنده فقدان رابطه مناسب و منطقي ميان افزايش مصرف مصالح پر دوام و تحولات روند تخريب در ساختمان هاي مسکوني در دو بخش مجزاي شهري و روستايي است. بدين معني که به ويژه در روستاها، عليرغم افزايش سهم مصالح مرغوب، نرخ تخريب همچنان در حال افزايش است؛ حال آن که اتخاذ سياست مناسب و هماهنگ با مديريت روستايي و نيز انجام مقررات و ضوابط با ضمانت اجرايي بالا (همانند مساکني که در شهرها کنترل و ساخته مي شوند) از سوي مديريت روستايي ضرورت انکار نشدني است.
بازشناسي روند استهلاک و تخريب ساختمان براي اتخاذ سياست آگاهانه در راستاي حفاظت از موجودي واحدهاي مسکوني کشور انجام مي شود (امکچي، 1376: 183). در اين بازشناسي تخريب به وسيله سوانح طبيعي و روند استهلاک در روستاهاي ايران چشمگيرتر است و اين مسئله عدم کنترل دولتي و غيردولتي در زمينه مساکن روستايي را به روشني نشان مي دهد. نتيجه اين که شناخت مديريت روستايي از طريق عملکردها بيانگر ضعف عمومي است.
به طور کلي بررسي روند مديريت روستايي ايران در دوره پس از انقلاب از جنبه قوانين نشان مي دهد که اگرچه تحولاتي در اين دوره نسبت به دوره هاي قبل صورت گرفته، ليکن بررسي عملکردها گوياي آن است که بينش صحيح و هدفمند در سياست ها و برنامه هاي کلان در مديريت روستايي برقرار نبوده است. در همين راستا براي مقايس? بهتر به نگرش مديريت روستايي و تجربه موفقيت آميز کشور چين، به رويکرد اين کشور در مديريت روستايي جهت مقايسه تطبيقي اشاره مي شود. مديريت روستايي در چين بر محورهاي اقتصادي، تغيير ساختار اقتصاد روستايي، توسعه



قیمت: تومان


پاسخ دهید