علوم زيستي ورزشي _ زمستان 1389 شمارة 7- ص ص : 18- 5
تاريخ دريافت : 22 / 10 / 87 تاريخ تصويب : 01 / 02 / 88

تأثير دو نوشيدني انرژي زا بر برخي فاكتورهاي قلبي عروقي دانشجويان دختر ورزشكار

فهيمه كاظمي١ _ عباسعلي گائيني _ محمدرضا كردي
دانشجوي دكتري فيزيولوژي دانشگاه شهيد بهشتي ، استاد دانشگاه تهران، استاديار دانشگاه تهران

چكيده
مصرف نوشيدنيهاي انرژي زا بين ورزشكاران رواج زيادي پيدا كرده است. هدف از اين تحقيق، تعيين تأثير دو نوشيدني انرژي زاي فانتوم و دراگون بر برخي فاكتورهاي قلبي عروقي دانشجويان دختر ورزشكار بود. به اين منظور، 12 نفر از دانشجويان دختر ورزشكار دانشگاه تهران (با ميانگين سن 63/0 ± 2/22 سال، قد 8/5 ± 1/162 سانتيمتر و وزن 79/6 ± 91/56 كيلوگرم) به صورت داوطلب و در دسترس انتخاب شدند و سه جلسة آزمون بروس را به فاصلة 4 روز از هم انجام دادند. در هر جلسه با طرح دوسوكور، بهطور تصادفي و در شرايطي يكسان 6 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن، دارونما، دراگون يا فانتوم، 40 دقيقه قبل از آزمون مصرف شد. نتايج نشان داد مصرف نوشيدني فانتوم و دراگون موجب تفاوت معنيداري بين VO2max و زمان درماندگي و نيز مقدار درك فشار در پس آزمون شد (05/0P<). بين ضربان قلب پيش آزمون هنگام مصرف دو نوشيدني تفاوت معني داري وجود نداشت (05/0P>) و دراگون موجب افزايش معنيدار حداكثر ضربان قلب نسبت به دارونما و فانتوم شد (05/0P<). در نتيجه، به نظر مي رسد مصرف دو نوشيدني انرژي زاي فانتوم و دراگون اثر ارگوژنيكي بر برخي فاكتورهاي قلبي عروقي دارد.

واژه هاي كليدي
نوشيدني انرژي زا، فاكتورهاي قلبي عروقي، دانشجويان دختر ورزشكار.

Email : kazemi.fahimeh@yahoo.de 09132595646 : نويسندة مسئول : تلفن -1

مقدمه
در سال هاي اخير توليد و فروش نوشابههاي انرژي زا روندي رو به رشد داشته است و شركتهاي بزرگي در سراسر دنيا به تبليغ اين نوشيدنيها ميپردازند. امروزه استفاده از اين نوشيدنيها در بين ورزشكاران رواج زيادي پيدا كرده و بازار خوبي را در باشگاه هاي ورزشي و فروشگاه هاي مواد غذايي به خود اختصاص داده است. به طوري كه در ايالات متحده سالانه 2/1 بيليون دلار براي خريد نوشابه هاي ورزشي هزينه ميشود (10). نوشابه هاي انرژي زا يا توان زا مانند ردبول با تركيبات ارگوژنيكي، موجب بهبود عملكرد ورزشي مي شوند، برعكس نوشابه هاي ورزشي، جايگزين كنندة مايعات و الكتروليت ها هستند، مانند پاوريد و گاتريد كه در كاهش آثار آبزدايي هنگام رقابت هاي ورزشي مؤثرند و ورزشكاران معتقدند مصرف نوشابه هاي ورزشي و انرژي زا به دليل دارا بودن تركيبات ارگوژنيكي مثل قندها، كافئين، كراتين و تورين، عملكرد آنان را هنگام تمرين يا مسابقه افزايش ميدهد (2). از طرفي، هر كدام از شركت هاي توليدكنندة اين فراوردهها، براساس محتويات موجود در محصولات خود، ادعاهايي مانند بهبود عملكردهاي مختلف ورزشي از جمله بهبود عملكرد استقامتي را عنوان مي كنند. اگرچه بيش از يك دهه است كه نوشابه هاي ورزشي و انرژي زا به طور فراوان توليد و به فروش ميرسد (2). اما شواهد و مطالعات كافي در زمينة حمايت از اثربخشي و نياز به مصرف نوشيدنيهايي كه با نامهاي تجاري عرضه ميشود، قبل يا هنگام فعاليت استقامتي وجود ندارد. آلفورد و همكارانش (2001) نشان دادند مصرف نوشابة انرژي زاي ردبول موجب 9 درصد بهبود در عملكرد هوازي (فعاليت بر روي دوچرخة كارسنج با حفظ 65 تا 75 درصد ضربان قلب بيشينه) در 36 آزمودني شد. همچنين 24 درصد بهبود در عملكرد غيرهوازي (حفظ حداكثر سرعت) و عملكردهاي ذهني (زمان واكنش و حافظه) گزارش شد (4).
در تحقيقي ديگر، گيس و همكارانش (1994) نشان دادند مصرف 500 ميلي ليتر نوشابة انرژيزاي ردبول حاوي تورين و كافئين توسط 10 ورزشكار استقامتي هنگام فعاليت درمانده ساز بر دوچرخة كارسنج، موجب كاهش ضربان قلب و تأخير در زمان درماندگي نسبت به دارونما شد (12). آليسون و همكارانش (2002) مشاهده كردند مصرف تورين و كافئين موجود در نوشيدني ردبول نسبت به دارونما تأثيري بر حافظة كوتاهمدت، تغييرات فشار خون در ورزشكاران جوان استقامتي (14 مرد و زن) پس از شركت در آزمونهاي منتخب نداشت، اما ضربان قلب آزمودني ها 45 دقيقه پس از مصرف، 8 ضربه در دقيقه كاهش يافت (5). نتيجة تحقيق باوم و ويس (2001) نشان داد نوشابة ردبول حاوي تورين پارامترهاي قلبي 13 مرد تمرين كردة استقامتي هنگام فعاليت درمانده ساز در 3 زمان مختلف (قبل، 40 دقيقه پس از مصرف و در دورة بازيافت) را تحت تأثير قرار داد (9). اومانا آلواردو منكادو جيمز (2004) نشان دادند نوشابة انرژيزاي ردبول در مقايسه با دارونما موجب كاهش درك فشار در 11 دوندة مرد 10 كيلومتر صحرانوردي شد (18). باتوجه به كمبود شواهد علمي معتبر در زمينة تأييد ادعاهاي توليدكنندگان اين فراوردهها و رواج استفاده از اين نوشيدني ها در بين ورزشكاران در سطوح تيمهاي ملي، باشگاهي و تفريحي، دو نوع نوشيدني انرژ يزاي فانتوم و دراگون كه تاكنون تحقيقي دربارة آثار اين دو نوشيدني در داخل و خارج كشور انجام نشده و نسبت به ديگر محصولات بيشتر در دسترس ورزشكاران قرار دارند، انتخاب شدند. همچنين به منظور شفاف سازي آثار اين نوشيدنيها و بررسي آثار تعاملي تركيبات موجود در اين نوشيدنيها، تأثير ارگوژنيكي دو نوشيدني انرژيزاي تجاري بر متغيرهاي VO2max، زمان درماندگي، ضربان قلب، ميزان درك فشار بررسي مي شود و سؤال اصلي اين پژوهش اين است كه آيا نوشيدني هاي انرژي زا آثار ارگوژنيكي دارند و فاكتورهاي قلبي عروقي را بهبود مي بخشند؟

روش تحقيق
جامعه و نمونة آماري
پس از تشريح مراحل كار و تكميل پرسشنامة تندرستي و فعاليت بدني، از بين دانشجويان دختر رشتة تربيت بدني دانشگاه تهران و واحد شرايط (سالم و فعال)، 12 دانشجوي دختر رشتة مربيگري واليبال ساكن در خوابگاه دانشجويي به صورت داوطلب و در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند و برگة رضايت شركت در آزمون را مطالعه و امضا كردند. همچنين در زمان گرفتن آزمون همة نمونهها از نظر فيزيكي فعال بودند، ولي در ورزش هاي رقابتي شركت نداشتند. شرايط آزمودني ها در تحقيق عبارت بود از:
1.داشتن تمرين رقابتي در سه ماه گذشته، دست كم چهار روز در هفته و به مدت 30 دقيقه در روز (2)
مصرف روزانة قهوه در حد متوسط (روزانه2 تا 4 ليوان) (16)
تحت درمان دارويي يا مكملي نبودن (19)
عدم مصرف منظم نوشابه هاي ورزشي يا انرژي زا (2)
عدم سابقة هرگونه بيماري قلبي – عروقي (2)
عدم سابقة ابتلا به بيماري خاص يا بيماري عصبي و رواني (17)
عدم حساسيت به مواد و تركيبات موجود در نوشيدني ها (4)
عدم مصرف هرگونه رژيم تغذيه اي در سه ماه گذشته (19)
كه كاملاً رعايت شد. اين اطلاعات از طريق پرسشنامة تندرستي و فعاليت بدني كسب شد. همچنين از آزمودني ها خواسته شد كه در روزهاي انجام تحقيق از مصرف نيكوتين، الكل و هرگونه مواد محرك اجتناب كنند (8) و در روزهاي مانده به برگزاري آزمون و همچنين در فاصلة چهار روز مابين سه جلسة برگزاري آزمون، فعاليت بدني روزمرة خود را ادامه دهند، اما يك روز مانده به شروع آزمون از انجام فعاليتهاي ورزشي شديد و ايجاد هرگونه تغيير در رژيم غذايي يا مصرف هرگونه فراوردههاي تغذيهاي مكمل خودداري كنند (9). از آنجا كه كلية آزمودني ها در خوابگاه دانشجويي ساكن بودند و از غذاي خوابگاه استفاده مي كردند، وضعيت تغذيه درفاصلة 4 روز بين هر جلسة آزمون بروس تا حدي قابل كنترل بود. چرخة ماهانة آزمودني ها نيز كنترل شد، به اين صورت كه آزمودنيها سه روز اول چرخه ماهانه نمي توانستند در جلسات آزمون بروس شركت كنند.
همچنين مقرر شد كه آزمودنيها در تاريخ تعيين شده رأس ساعت 7 صبح و به صورت ناشتا در محل آزمايشگاه دانشكدة تربيت بدني دانشگاه تهران حاضر شوند.
روش اجراي تحقيق
طرح تحقيق حاضر از نوع نيمه تجربي و دوسوكور و روش اجراي آن به صورت آزمايشگاهي بود، به اين ترتيب كه هر دوازده آزمودني پس از شركت در يك جلسة آشنايي با شرايط و محيط كار، در 3 جلسة آزمون فزايندة بروس به فاصلة چهار روز از هم شركت كردند. با روندي يكسان در هر 3 جلسه، آزمودني ها پس از صرف صبحانة استاندارد (حاوي 378 كيلوكالري، كربوهيدرات 48 درصد، پروتئين 17 درصد و چربي 30 درصد) (2) و سپس اندازه گيري شاخص قد با متر نواري استاندارد ويژه، شاخص وزن با ترازوي ساخت كشور آلمان و تركيب بدني با دستگاه بررسي تركيب بدني ساخت كشور آلمان، بهصورت دوسوكور و نيز تصادفي (براي كاهش تأثيرات يادگيري و سازگاري با محيط و شرايط آزمون)، 40 دقيقه قبل از آزمون (به منظور جذب مواد متشكلة نوشيدني ها) (6، 9) 6 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن (2، 6، 18) دارونما، نوشيدني فانتوم و دراگون مصرف شد كه تركيبات اين دو نوشيدني در جدول 1 ارائه شده است. قبل از آزمون، تعداد ضربان قلب پاية افراد از طريق شمارش نبض 60 ثانيه اي ثبت شد. 5 دقيقه بعد از گرم كردن با الگوي يكنواخت (با كمك دستيار محقق)، بر روي نوارگردان ساخت كشور آلمان، ساخت شركت GIGER، آزمون بروس را شروع كردند. پس از آزمون، زمان درماندگي با زمانسنج الكترونيكي ساخت كشور آلمان، حداكثر ضربان قلب با سرعت پولار استاندارد دستگاه ضربان سنج پولار ساخت كشور فنلاند، مدل T1 ،61-CODEDو CE0537, N2965, و ميزان درك فشار با فرم ويژة شاخص بورگ با مقياس طبقهاي (20 – 6) و حداكثر توان هوازي با فرمول 3(زمان) 012/0 – 2 (زمان) 451/0 + (زمان) 379/1 – 8/14 = VO2max ارزيابي شد. ساعت انجام آزمون (± يك ساعت)، دما (°c1± 22) و رطوبت نسبي (7/0% ± 7/63) محيط آزمايشگاه هنگام فعاليت توسط هر آزمودنيكنترل و ثبت و در جلسات بعدي لحاظ شد تا هر آزمودني در ساعت يكسان از روز و در شرايط حرارت محيطي مشابه در هر 3 آزمون شركت كند (15). همچنين از مكمل پودري ويتامين ث (با غلظت 5/2 گرم در ليتر) و سديم ساخارين (با غلظت 50 ميلي گرم در ليتر) به عنوان دارونما استفاده شد، علت انتخاب اين مكمل علاوه بر كنترل اثر دارونما، جداسازي اثر نوشيدني ها از تأثير ديگر عوامل احتمالي مؤثر بر فرايند تحقيق بود.
جدول 1- تركيبات دو نوشيدني انرژيزا در قوطي 250 ميلي ليتري
دراگون فانتوم تركيبات
117/5 117/5 انرژي (كيلوكالري)
28/3 26/8 كربوهيدرات (گرم)
0/25 1 پروتئين (گرم)
0 0 چربي (گرم)
50 85 كافئين (ميلي گرم)
_ 1000 تورين (ميلي گرم)
ب 6، اسيد پانتوتينك، ث ، بيوتن ب 6، اسيد پانتوتينك، ب 12، نياسين مولتي ويتامين
آب، اسيد كربنيك، اسيد ايفير، اسيد
سيتريك، مواد طعم دهنده و رنگي آب، اسيد سيتريك، اينوزيتول، مواد طعم دهنده و رنگي ديگر مواد

روش هاي آماري تحقيق
براي توصيف اطلاعات جمعآوري شده از روشهاي توصيفي در قالب جداول و نمودارهاي مختلف به منظور تجزيه و تحليل آماري از نرمافزار SPSS13 و از آزمون هاي آناليز واريانس با اندازهگيري مكرر و آزمون تعقيبي LSD استفاده شد و سطح معنيداري 05/0P< در نظر گرفته شد. همچنين براي رسم شكلها از نرمافزار اكسلاستفاده شد.

نتايج و يافته هاي تحقيق
جدول 2 – ميانگين و انحراف معيار ويژگيهاي جسماني و فيزيولوژيكي آزمودني ها (12 = n)
BMR
(kcal) BMI
(kg/m2) چربي (درصد) وزن
(كيلوگرم) قد
(سانتيمتر) سن (سال) متغير
1451/99±97/36 21/65±2/48 26/35±5/50 56/91±6/79 162/1±5/80 22/2 ± 0/63 شاخص
آماري

ميانگين و انحراف معيار ويژگي هاي جسماني و فيزيولوژيكي آزمودنيها در جدول 2 و ميانگين و انحراف معيار متغيرهاي اندازه گيري شده در سه جلسة آزمون در جدول 3 ارائه شده است.
جدول 3 – ميانگين و انحراف معيار متغيرهاي اندازهگيري شده در سه جلسة آزمون
ضربان قلب ضربان قلب
متغير VO2max مقدار درك
1-زمان درماندگي پيش آزمون پس آزمون جلسات ((ml.kg.min فشار
(ضربه در دقيقه) (ضربه در دقيقه)
-2285-873565

دارونما 7/1 ± 62/34 42/0±12/10 92/3±1/74 46/5±1/184 03/1±2/18 فانتوم 44/2±21/37 58/0±75/10 76/3±2/74 61/6±8/158 26/1±4/17 دراگون 29/2±39/36 55/0±55/10 27/4±4/75 01/6±3/188 13/1±2/17

نتايج حاصل از آزمون هاي اندازه گيري مكرر در سه جلسة آزمون در جدول 4 ارائه شده است.
جدول 4_ نتايج حاصل از آزمون هاي اندازه گيري مكرر در سه جلسة آزمون
مقدارP مقدار F متغير
0/001* 10/030 VO2max (ml.kg.min-1)
0/001* 10/170 زمان درماندگي (دقيقه)
0/679* 0/395 ضربان قلب پيش آزمون (ضربه دردقيقه)
0/012* 5/736 ضربان قلب پس آزمون (ضربه در دقيقه)
0/007* 6/571 مقدار درك فشار
* نشانه علامت معني داري است.

نتايج آزمون LSD نشان داد:
الف) بين VO2max در جلسات فانتوم و دارونما (003/0=p) و دراگون و دارونما (008/0=P) تفاوت معني دار و بين VO2max در دو جلسة فانتوم و دراگون تفاوت غيرمعنيداري مشاهده شد (216/0 = p).
بين زمان درماندگي در جلسات فانتوم و دارونما (003/0=P) و دراگون و دارونما (007/0=P)، تفاوت معني دار و بين زمان درماندگي در دو جلسة فانتوم و دراگون تفاوت غيرمعنيداري وجود دارد (216/0=p).
بين ضربان قلب پس آزمون در جلسات دراگون و دارونما (019/0=P) و فانتوم و دراگون (024/0=(p تفاوت معني دار و بين دو جلسة فانتوم و دارونما تفاوت غيرمعنيداري وجود دارد (218/0=p).
بين ميزان درك فشار در جلسات فانتوم و دارونما (037/0=p) و دراگون و دارونما (015/0=p)، تفاوت معني دار و بين مقدار درك فشار در جلسة فانتوم و دراگون تفاوت غيرمعنيداري مشاهده شد (343/0=p).

بحث و نتيجه گيري
مصرف نوشيدني انرژي زاي فانتوم و دراگون به ترتيب موجب 9/6 و 8/4 درصد افزايش معني دار در VO2max در مقايسه با دارونما شد. بين اين دو نوشيدني تفاوت وجود داشت، اما اين تفاوت از نظر آماري معني دار نبود. اين يافته با نتيجة تحقيق باوم و ويس (2001) هموست. در تحقيقي مشابه تحقيق حاضر، باوم و ويس (2001) تأثير نوشابة انرژيزاي ردبول حاوي 5/122 كيلوكالري انرژي، 85 ميلي گرم كافئين و 1000 ميلي گرم تورين را بر افزايش VO2max هنگام فعاليت درماندهساز نشان دادند (5). دليل اصلي اين افزايش به برخي تركيبات موجود در نوشيدنيها مثل كافئين و تورين نسبت داده شده است. نقش كافئين و آثار ارگوژنيكي آن هنگام فعاليت ورزشي و افزايش VO2max، به اين صورت است كه كافئين هنگام فعاليت ورزشي با شدت هاي بيشتر يا مدتهاي طولاني تر موجب افزايش فراخواني اسيدهاي چرب آزاد ميشود و كاتابوليسم چربي را افزايش مي دهد (14). در عضلة اسكلتي نيز كافئين رهايش كلسيم از شبكة ساركوپلاسمي را تسهيل ميكند و موجب افزايش توانايي توليد نيرو هنگام انقباض مي شود (14). همچنين تورين با ذخيره و رهاسازي كلسيم از شبكة ساركوپلاسمي موجب افزايش توليد نيروي عضلاني مي شود. تارهاي عضلاني در پاسخ به تكانه هاي عصبي، انقباضپذيري خود را با افزايش و كاهش مقادير تورين در عضلات تعديل ميكنند (20). قابل توجه اينكه نوشابة فانتوم حاوي تورين نسبت به نوشابة دراگون فاقد تورين موجب افزايش بيشتري در VO2max شد.
مصرف نوشيدني انرژيزاي فانتوم و دراگون به ترتيب موجب 3/9 و 5/6 درصد افزايش معنيدار ميشود و در زمان درماندگي در مقايسه با دارونما شد. بين اين دو نوشيدني تفاوت وجود داشت، اما اين تفاوت از نظر آماري معنيدار نبود. اين يافته با نتيجة تحقيق گيس و همكارانش (1994) مبني بر تأخير در زمان درماندگي پس از مصرف نوشابة ردبول پس از فعاليت درمانده ساز همسوست. بررسي مطالعات انجام شده نشان مي دهد افزايش زمان درماندگي به برخي تركيبات موجود در نوشيدنيها همچون كربوهيدرات، كافئين و تورين مربوط است. مصرف مكمل هاي كربوهيدرات در ورزش موجب بهبود عملكرد استقامتي با حفظ مقدار گلوكز خون مي شود (21). مصرف رژيم پركربوهيدرات، ذخاير انرژي را افزايش ميدهد. در ضمن تخلية گليكوژن در افرادي كه مقادير گليكوژن آنها قبل از شروع ورزش كمتر از حد معمول است، به خستگي منجر ميشود (1). همچنين كافئين با فراخواني اسيدهاي چرب آزاد و افزايش كاتابوليسم چربي و نيز صرفه جويي در مصرف گليكوژن عضله، زمان درماندگي را هنگام فعاليت با شدت هاي بيشتر يا مدت هاي طولاني تر افزايش مي دهد (14). تورين نيز با فعاليت آنتياكسيداني، كاهش توليد راديكالهاي آزاد و دفاع از اجزاي سلولي (كاهش صدمه به DNA هسته)، موجب افزايش زمان درماندگي و توانايي انجام فعاليت ميشود (21). قابل توجه اينكه نوشابة فانتوم حاوي تورين نسبت به نوشابة دراگون فاقد تورين موجب افزايش بيشتري در زمان رسيدن به درماندگي ميشود.
بين ضربان قلب پيشآزمون هنگام مصرف سه نوشيدني تفاوت معنيداري وجود نداشت. نوشيدني انرژيزاي دراگون (حاوي 50 ميلي گرم كافئين و فاقد تورين) تأثيري بر ضربان قلب پيش آزمون در مقايسه با نوشيدني فانتوم و دارونما نداشت، اما موجب 2/2 درصد افزايش معنيدار در ضربان قلب پسآزمون نسبت به نوشيدني فانتوم و دارونما شد. پس از مصرف نوشيدنيهاي انرژيزا، ضربان قلب فعاليت تحت تأثير كافئين موجود در نوشيدني ها و از طريق انتشار اپي نفرين افزايش مي يابد (12) كه اين وضعيت با مصرف نوشيدني دراگون اتفاق افتاد. اما نوشيدني فانتوم با كافئين بيشتر نسبت به دراگون، تأثيري بر ضربان قلب هنگام فعاليت نداشت. عدم تأثير نوشيدني فانتوم حاوي كافئين به ميزان 85 ميلي گرم و تورين به ميزان 100 ميلي گرم بر ضربان قلب پس آزمون با نتايج تحقيق گيس و همكارانش (1994) و باوم و ويس (2001) مبني بر عدم تأثير نوشيدني انرژي زاي ردبول حاوي كافئين به مقدار 85 ميلي گرم و تورين به مقدار 1000 ميلي گرم) بر ضربان قلب پس آزمون همسوست.
گيس و همكارانش (1994) و باوم و ويس (2001) علت عدم تغيير معني دار ضربان قلب پس از مصرف نوشيدني حاوي تورين و كافئين را ناشي از تأثيرات تورين مي دانند. تورين در تركيب با كافئين موجب افزايش چشمگير حجم ضربه اي در ورزشكاران استقامتي جوان پس از ورزش ميشود. با افزايش حجم ضربهاي، برون ده قلبي افزايش و موجب افزايش متوسط فشار خون سرخرگي ميشود. در گيرندههاي فشار سرخرگي، افزايش فشار دريافتشده و بلافاصله با كاهش ضربان قلب، برونده قلب كاهش مييابد و فشار خون به مقدار طبيعي خود ميرسد. اگرچه با اطمينان نمي توان گفت كه همة اين توالي رخدادها از طريق تورين صورت مي گيرد، اما عدم افزايش ضربان قلب بر خلاف انتظار با مصرف كافئين، بيانگر آن است كه تورين به نوعي موجب تغيير فيزيولوژيكي قلبي – عروقي ميشود. به عبارتي، تورين نقش كافئين موجود در نوشابة فانتوم را خنثي مي كند
.(12 ،5)
مصرف نوشيدني انرژي زاي فانتوم و دراگون به ترتيب موجب 5/4 و 8/5 درصد كاهش معني دار در ميزان درك فشار در پس آزمون در مقايسه با دارونما شد اما تفاوت معنيداري بين اين دو نوشيدني وجود نداشت. اين مسئله بيانگر آن است كه اين نوشيدنيها احساس همساني در ورزشكاران از جنبة فشار كار پديد مي آورد و شايد به بهبود عملكرد ورزشي كمك كند. اين نتيجه با نتيجة تحقيق اومانا آلواردو منكادو جيمز (2004) مبني بر كاهش ميزان درك فشار هنگام مصرف نوشيدني انرژيزاي ردبول همسوست. علت اين مسئله شايد مربوط به وجود موادي مثل كربوهيدرات ارتباط فيزيولوژيكي وجود دارد، در دسترس بودن سوبستراي كربوهيدرات با افزايش گلوكز و انسولين خون و در نتيجه كاهش هورمون كورتيزول (هورمون افزايش دهندة استرس، ناآرامي و نارضايتي هنگام فعاليت) موجب افزايش رضايتمندي و كاهش درك فشار در طول و بعد از فعاليت درمانده ساز ميشود (3، 7). در فراتجزيه اي نشان داده شده كافئين با تأثير بر سيستم اعصاب مركزي و افزايش فراخواني واحدهاي حركتي (تأثير بر پردازش تحريكاتي كه از محيط به سيستم اعصاب مركزي وارد مي شوند)، موجب كاهش آگاهي از احساسات مربوط به خستگي عضله و افزايش آرامش و سرخوشي در طول فعاليت با بار ثابت و به محض انجام فعاليت درما ندهساز ميشود و اين ممكن است تا حدي آثار ارگوژنيكي كافئين بر عملكرد را توصيف كند (11).
نتايج اين پژوهش نشان داد مصرف كوتاه مدت نوشيدني انرژيزاي دراگون و فانتوم، اثر ارگوژنيكي بر فاكتورهاي قلبي عروقي دختران ورزشكار دارد و تأثير نوشابة فانتوم حاوي تورين بر فاكتورهاي قلبي عروقي بيشتر است. بهبود فاكتورهاي قلبي عروقي، بازتابي از آثار تعاملي تركيبات موجود در اين دو نوشيدني است. البته براي رد يا عدم رد كارايي اين نوشيدنيها، تحقيقات بيشتري بايد انجام شود. پيشنهاد مي شود ديگر متغيرها مانند اپي نفرين، كورتيزول، انسولين، گلوكز، لاكتات و راديكالهاي آزاد بيشتر بررسي شوند.
منابع و مĤخذ
1.رابرت آ، رابرگز. اسكات آ، رابرتس، 1384. “اصول بنيادي فيزيولوژي ورزشي 1 (انرژي، سازگاري ها و عملكرد ورزشي)”. ترجمة عباسعلي گائيني، ولي اﷲ دبيدي روشن، انتشارات سمت، چاپ اول.
Adriana Carvajal – Sancho. (2005). “The acute effect of an energy drink on physical and cognitive performance of male athletes”. Kinesiologia Slovenica, 11(2), PP: 5-16.
Alan C. Utter, Jie Kang, David C. Nieman, Franklin Williams, Robert J. Robertson, Dru A. Henson, J. Mark Davis, Diane E. Butterworth. (1999). “Effect of carbohydrate ingestion and hormonal responses on ratings of perceived exertion during prolonged cycling and running”. European journal of applied physiology and occupational physiology, Vol. 80(2), PP:92-99.
Alford, C.H. Cox, and R. Wescott. (2001). “The effects of Red Bull energy drink on human performance and mood”. Amino Acids, 21. PP: 139-150.
Alisson Bichler and Annika Swenson, Michelle Harris. (2006). “Combination of Caffeine and Taurine has no effect on short term memory but induces changes in heart rate and mean arterial blood pressure”. Amino Acids, PP: 471-476.
Azali Alamdari K et al. (2007). “Acute effects of two energy drinks on anaerobic power and blood lactate levels in male athletes”. Physical education and sport. Vol. 5(2), PP: 153-162.
Backhouse, Susan H’ Bishof, Nicolette C; Biddle, Stuart J.H; Williams, Clyde. (2005). “Effect of Carbohydrate and Prolonged exercise on affect and perceived exertion”. Medicine and science in sports and exercise. 37(10), PP: 1768-1773.
Barthel, T., Mechau, D., Schnittker, R., Liesen, H., and WeiB, M. (2001). “Readiness states of physical activation and after ingestion of taurine and or caffeine containing”. Amino Acids, 20, PP: 63-73.
Baum, M., and WeiB, M. (2001). “The influence of a taurine containing drink on and after exercise measured by echocardiography”. Amino Acids, 20, PP: 7582.
Coombes, Jeff S., Hamilton, Karyn L. (2000). “The effectiveness of Commercially available sports drinks”. Sports Medicine, 29(3), PP: 181-209.
Doherty, M.; Smith, P.M. April (2005). “Effects of caffeine ingestion on rating of perceived exertion during and after exercise: a meta – analysis”, Scandinavian Journal of Medicine and Science in sports, 15(2), PP: 69-78.
Geiss K-R, Jester I, Falke W, Hamm M, Waag KL. (1994). “The effect of a taurine containing drink on performance in 10 endurance – athletes”. Amino Acids, 7, PP: 45-56.
Jacklyn Maurer. (2005). “Sports Beverages. Copyright by desert southwest fitness”, Inc.
Maughan. R.J. (1999). “Nutritional ergogenic aids and exercise performance”. Nutrition research reviews, 12, PP: 255-280.
Khanna G.L and Manna. I. May (2005). “Supplementary effects of carbohydrate – electrolyte drink on sports performance, lactate removal and cardiovascular response of athletes”. Indian J Med Res 121, PP: 665-669.
Reyner, L.A., and Horne, J.A. (2002). “Efficacy of a functional energy drink in counteracting driver sleepiness”. Physiology and behavior, 75, PP: 331-335.
Seidl, R. Peyrl, A. Nicham, R. Hauser, E. (2000). “A taurine and cafeeine – containing drink stimulates cognitive performance and well – being”. Amino Acids, 19, PP: 635-642.
Umana – Alvarado, M., and Moncada – Jime’nez, J. (2004). “The effect of an energy drink on aerobic performance in male athletes”. Medicine and Science in sports and exercise, 36, PP: 174-1675.
Warburton, D.M. Bersellini, E., and Sweeney, E. (2001). “An evaluation of a caffeinated taurine drink on mood, memory and information processing in healthy volunteers without caffeine abstinence”. Psychopharmacology, 158, PP: 322-328.
Woojae Kim. (2003). “Debunking the effects of taurine in red bull energy drink”. Nutrition Bytes: Vol. 9(1), Article 6.
Zhang. M, I. Izumi, S. Kagammimori, S. Sokejima, T. Yamagami, Z. Liu and B.Qi. (2003). “Role of taurine supplementation to prevent exercise – induced oxidative stress in healthy young men”. Amino Acids, PP: 203-207.



قیمت: تومان


پاسخ دهید